-^m--
:]>■
UBRAKY
OF THE
IWIVERSITY OF illivntf
n FmcnoiiE
niTrar stllabardi
m HOIERI ILIADB.
.^ir^'-
■jj*''..
«■■-'. -^ i_ — _ _^-'
M:^©! DISSERTATIO INAUGUEALIS
''i''f''.ir-, -ifrL.
M-
QUAM
, ,. GONSENSU ET AUCTORJTATE AMP1J8SIMI
^ ^^ PHILOSOPHORUM ORDINIS
■.^«
&.i:
IN
ACADEMIA FEIDERICIANA HALENSI CUM
:■':: VITEBERGENSI CONSOCIATA
SUMMOS IN PHILOSOPHIA HONORES
, "■'«-"■.'.'»■
■■ r • ^^
RITE IMPETRANDOS
r^
r...^M-^^^^-'
UNA CUM THESIBUS A SE PROPOSITIS
r
,. '^ DIE
XXIX. M. MART. MD( CCLXV HORA XI.
■■■'■;'■•
m AUDITORIO MAXmO
'■.■'■ ',*■ ■. ,'. '
. ■'-:' . ''.
PUBLICE DEFENDET
' '.''■"'' ■- ■
'■,■■■ •''-i''-0^*:"'
AUCTOR
PRANClSCUSiJlASCH
Ir.,
ILEBURGENSIS.
;■ i"-^- ■
l^-
ADVERSARIORUM PARTES SUSCIPIENT:
*■ ' -j.' "
TH. VOGEL, CAND. PHIL.
1 ^
??'•• . ,
H. LUETTICH, stud. thbol.
^
'■*• •'*?.?.;-"'■• ■
^. '-»,.•.-.'.>, • ■•"
rf, ■ ..•;^ '
'.•>». -^ «'•*«,•» *- - •'
^: ,,-• ,,. '..*• ^- - .- . •
pi
HALIS,
^^-■"^'
. V . . M
FORMIS HEYNEMANNIANIS.
•^jr^Ti^*
-:yri?.>n-" ^na M
.}• ■ .-.i •:;V: ■ > i.
■_y
' »■ '.,' j r;< *
''.■•••■ r
■•' >
4f **•
( .
n
\
.^..^i^L
(1 r. i .
Ut lingua numeris eiculta plurimum confert ad artes
poeticas iuvandas, quoque politior est, eo minus poetarum co-
natus retardat, ita praeclarum poelae ingenium baud mediocri-
ter valet ad linguam formandam et novis incrementis augendam.
Constat autem metrum in sermone mutando vel expoliendo
summi esse momenti praesertim cum syllabarum varietates
numeris sese debeant accommodare. Nam etsi probo poetae
Tix raetrum obest, interdum tamen metrorum necessitati paulu-
lum ille concedit, cuius quae sit vis in versuum artificiis et
verborum collocatione salis aniraadverti potest. Clarissimura
vero documentum praebent Homeri carmina, si quis ad unum
bujus generis caput attendere velit, quod ad prosodiam pertinet
sive creberrimas syllabarum contractiones, synizeses aliasque
mutationes, quarum usu Homerus a poetis aetatis posterioris
vehementer recedit. Peculiarem quidem illius licentiam nemo
nescit, qua breves syllabas producere solet, cum apud reliquos
epicos rarior exlet ista prosodia nec nisi cei*tis legibus et cau-
tionibus concessa. Sane viri quidam docti sibi persuaserunt
eum usum ab heroici versus proprietate sive metri dominatione
repetendum esse, cui lingua Graeca fuerit obnoxia; his taraen
omnino repugnandum opinor, viros doclissimos secutus, qui
imprimis inde ab Hermanni aetate rectissime licentiam talera
refutabant, qua Homerus ad arbitrlum vel ut veteres gramma-
tici dicere solent dta (xItqov evxgrjaTiav brevibus syllabis pro
longis uti potueril.
Primus igitur qui hoc licentia quadam ab Homero factum
plane negavit Godofredus Hermannus, subtiliter causas
totius quaestionis explicavit in libris de melris poetarum Grae-
corum et Romanorum et in Elementis doctrinae metricae.
Praecipuas ille causas agnovit primum vim arsis, deinde men-
suram ancipitem in ordinis exitu , poslremo robur accentus.
Sed arsi vereor ut iure tant^im vim concesserit: nam etsi raag-
num afiferat momentura idque baud raro gravissimum ad syllabas
1
— 2 —
producendas , nullum tamen locum observavi, qui solam arsin
sufficere demonstret. Neque secundam causam probandam puto,
quippe quae divisione hexametri non recta nitatur. Hermannus
enim versum heroicum sic divisit in ties parles, ut ad prima-
riam caesuram semper fere secundaria quaedam accedat. Sed
in hexametris dactylicis ordo cum caesura non solet coAvenire,
cum minus diaeresin, quam caesuram praebeant, qua pes dis-
cinditur. Denique vix dubitari potest, quin accentui minor vis
tribuenda sit. Nam ut yeruro sit ictum in Graecorum po^i
nunquam fuisse neglectum, ad versum tamen ille minus valuit,
siquidem po^sin antiquam polissimum ex syllabarum mensura
pendere constat Ceterum novissimis Graeciae temporibus de-
generante lingua regnabat accentus in versibus componendis,
id quod versus qui dicuntur politici demonstrant; Homerus
autem accuratissime syllabarum mensuram et rationes exegit.
Deinde praeclarus liber in hac quaestione versatus Spitz-
neri est de versu heroico. Is diligenter de gravissimis parti-
bus disseruit et necessariam materiam plenissime protulit, nec
tamcn disputationem perfecit, cumque non semper causas pro-
ductionum probabiliter explicet, maluit locos in genera redactos
enumerare. Huc accedit quod doctrinam digammi prorsus
reiecit, itaque permultas difllcultates nequivit superare. Recte
tamen fecit quod magnam partem productionum ad caesuras
revocat; minus recte, quod ad accentus vim interdum confugit.
Porro vcreor ne nimiam vim tribuat interpunctioni , quae bre-
vem syllabam excipiat, ratus hujus generis exemplis lliadem
et Odysseam abundare.
Post Spitznerum accuratissime partem hujus quaestionis
tractavit Hoffmannus in Quaestionibus Homericis. Disseruit
ille de productionibus syllnbarum brevium in exitu vocum : quae
quamquam solam partem amplissimae disceptationis efticiunt,
sane gravis est pars et patet latissime. Ceterum satis proba-
bilem explicationem plurimarum productionum attulit, quamvis
nonnulla minus perspexisse vel parum constanter peregisse
videatur.
Omnino viris doctis assentior, qui varias causas in hac
quaestione putent admittendas esse, nec fieri potest ut, quod
nonnullis placuit, omnes vel plurimae productiones ad unicum
— s —
explicatnm revocentur, velut ad solam vim caesurae vel arsiam
aut ad singularem pronunciandi modum.
ftaque superest ut ralio constituatur, quam in universum
sequi debearous. Miramur breves pro longis syllabis usurpatas,
quod rhylbmus interruptus esse videtur. Quodsi rhytbmus, id
est aequalitas lemporis in successionibus arsium et thesium,
turbatur syllaba brevi vel potius breviore, debet momentum
aliquod adesse, quo suppleatur tempus sive mora, quae deest
syllabae brevi, ita ut haec longae vice fungi possit. Tota igi-
tur disputalio continebitur in quaerendis momentis, nam ut
dictum est unura minime sufTecerit. Haec enumeraturus ad
productiones syllabarum praevertor, quae in initio versus legun-
tur; hinc ad eas pergam, quae in mediis verbis et in fine
verborum inveniuntur.
I. De prodactione syllabanin^ qnae in initio
Yocan exstant
Exordiraur ab iis locis, quibus solara speciem produ-
ctionis inesse demonstrari potest. Hujusmodi sunt versus, in
quibus voces ywg et rewg brevis syllaba subsequitur. Principalis
enim forma illarum vocum erat -^og et Tijog, id quod si ad
originem redimus, statim apparet. ^Hog enim est genitivus
pronorainis relativi og vel pofius generis ferainini hujus pro-
nominis, cum suffixum genitivi o^ ad feminini formam tj ad-
jectum sit. Minirae vero offendere potest, quod apud Horaerum,
cum vox pro parlicula exstet, forma i^of, cum pro vero geni-
tivo pronominis relativi, semper vulgaris forma ^^legitur; nam
in pronominibus multo prius debilitationem quandam exstare,
quam in aliis vocibus satis constat. Vocera T^tog vero non
aliter se habere atque fb;^, cum e similitudine et aequalitate
earum tum ex Cretensium forma Tccwf, cui subest Tuog, con-
cludi potest; igitur in Jonura quoque dialecto priraura Tijog,
tura, quod ex eo melathesi ortura est, t/w? exstitisse, statuere
licet. — Interdura praeter eiog et Ticug in libris etiam iliog et
Telwg invenitur, quae taraen formae errore tantura vel ignora-
tione verae formae ab illis, qui transscripserunt carmina, eis
1*
-\
— 4
infixae sunt, quod subinde necesse esse videbatur, ut yox ttag
sive T^co; spondeum efficeret. Sed ubique fere, ubi spondeoni
efficit l'(og, vox a consona inchoata subsequitur, ita ut recta
forma ^og substituta metrum nequaquam turbetur. In duobus
tantum Odysseae locis vox a vocali inchoata subsequitur, v
315. et o 153., ubi eicoc ^v ^^QOij] — exstat, sed levissima
mutatione vocis ^v in ivi his locis mederi licet. Denique prae-
ter ^og et Ttjog paucis locis posteriores quoque , apud Atticos
imprimis usitatae formae Fw? et T^iog exstant, aut pro iambo
aut pro nionosyllabo, sed in novissimis demum lliadis partibus,
nempe Q 658. o<pQa t/wj avTog et P 727. Iwg (xtv yag. Prae-
terea iwg et xitag, vel potius rjog el trjog in Iliade inveniuntur
O 630 iwg 0 Tw noXifii^ey W 602 i'(og b twv j4 193, K 507,
^411, P 106, .2 15 fiog 0 TUV&' &Qnaivi — , T 189 (t«|M-
vho) avTo&i t/w?, inetyo/iitvog —
Ceterum is tantum mirari potest, quod in codicibus no-
stris forma talis tradita sit, cum re vera alia legenda sit, qui
ignorat historiam carminum Homeri Primum enim omnino
dubitari potest , utrum inde a tempore , quo composita sunt,
continuo literis mandata sint haec carmina an potius per tem-
pus aliquod recilatione tantnm memoriaque tradita et mul-
to post demum literis expressa sint. Sed sive illud sive
alterum recte se habet, gravissimum est in historia carminum
momentum , cum recenlioribus literis perscriberentur. Pri-
mum enim alphabetum ad ea scribenda adhibebatur, quod
Atticum dici solet, in quo neque geminatae consonae neque
vocales rj ei lo, neque diphthongi ei et ov signis peculiaribus
expressae erant; pro geminata potius simplex consona scribe-
batur et pro longis vocalibus et diphthongis brevis vocalis si-
gnum, E igitur pro t; et «, O pro a> et ov. Postea vero,
novis signis in alphabetum receptis, Q pro longo o, OY pro
longo u scribebatur, ad breve u vero, quod imprimis Aeoles
obtinebant, tum Y, tum O signum r^ferebatur. E02 igitur,
ut exemplum afferam, novem voces significare potuit in priore
alpbabeto , prout aut c, t], ei aut o, (o, ov substituendum erat,
nempe eog, rjog, etog, etog, r](og. t"(og, i'ovg, ijovg, ilovg. Cujus
vocum copiae paucarum literarum conjunctione expressae si
rationem babemus, profecto mirum esse non potest, in trans-
ri'
— 5 —
scriptione ilia ia recentius alphabetum interdum errores irre-
psisse; subinde vero etiam consulto forma versui non prorsus
respondens scribebatur, cum ipsius lectoris arbitrio versuum
legendorum periti permitteretur, ut rectum legeret. Non igitur
semper confidere possumus librorum lectionibus, quod aperte
illae voces i'(ag et riajg demonslrant.
Neque aliena est ab hac explicandi ratione productio,
quae exstare videtur M 208, ubi legitur aioXov o(piv. Hic
quoque altera lorma substituenda est, cum pro o(ptg legendum
sit hnqitg. Hanc enim formam statuere non dubitandum est;
nam ad radicem on-, id est spectare vel ad principalem ra-
dicis formam ak-, quam Sanscrita lingua praebet, referendam
puto. In primitiva igitur illa lingua, quam grammatici Indo-
Germanicam dicere solent, notionem serpentis expressam fuisse
voce ak-vi-s (proprie idem atque Latinorum spectans) statuen-
dum est. Hanc enim formam ut ponamus , analogia nos com-
movet, quam Sanscrita lingua praebet. Huic vocabulo respon-
deret in Graeca lingua ox-Fi-g, a quo usitatis sonorum legi-
bus et 07ig)ig et o<ptg descenderunt, illa quidem prior, haec
debilitatione quadam ex ea orta, sed tum usitatior forma.
Omnino vero debilitationem talem vei priorem firmiorem for-
niam statuere minime dubitabit is, qui, quamvis paullulura
tantum, historiam linguae cognoverit. Apud omnes enim geu-
tes lex illa valel, qua nulla lingua, quamdiu omnino gens ea
utitur, unquam prorsus perfecta et absoluta est, sed perpetuo
commutatur et continenter variatur, et ita quidem semper, ut
ad debilitandas et levigandas formas inclinet. Cujus debihta-
tionis cognitio imprimis ad Homerica carmina valet, cum ita
multa difficilia loca illustrentur et via pateat, qua eorum expli-
catio instituenda sit. Nam in Homericis carminibus potissi-
mum tot momenta conveniunt, ut vulgares etymologiae leges,
quibus ipsa Graeca lingua affertur et analogia, quam ea praebet,
saepe non sufGciant ad explicandum. Haec enim carmina, cum
antiquissimum iiterarum Graecarum monumentum sint et quasi
transitum efficiant e priore linguae stalu in recentiorem promiscue
et multa nova et antiquiora elementa exhibent. Cum praeterea
ratio ilia levigandarum formarum, quae apud Jones imprimis ex-
stilit, jam iatius pateret, linguatum quasi liquidae speciem praebuit.
— 6
Hac re vero difficultas multorum locorum contiDetur, quod re-
centiorem quidem iinguae statum, non tamen priorem cogni-
tnm liabemus eumque conjecturis tantum explanare possumus.
Jam vero nostris temporibus optimum auxilium allatum est,
dico grammaticam linguas comparantem, quae recte adhibita
profecto saepissime locis obscuris lucem affert, quoniam certam
normam et metbodum exbibet, qua conjeclurae illae prioris
linguae status instituantur. Neque jam quisquam hoc adju-
menturo prorsus refellit, idque fortasse clarissime ejus prae-
stantiam declarat, cum prius pluriroi ei infestissimi essent.
Saepius igitur nos ad propinquas linguas regredi in explicandis
locis quibusdam, maxime necessarium videtur idque eo roagis,
si simul rationem babemus cum historiae carminum vel singu-
laris roodi , quo tradita sunt, tum potentiae , qua traditio oro-
nino in artibus Graecorum, imprirois vero in epica po^si ute-
batur. Si vero quis hoc ea de causa refellere velit, quod hac
conditione maxima inconstantia in explicandis Homeri carminibus
adbibeatur, cum tum haec, turo illa forma poetae adscribatur,
quaecunque interpreti comrooda sit, hoc arguroentum profecto
auctoritate caret, cum is quoque, qui ex ipsa Graeca lingua
omnia explicare velit, saepissime hanc inconstantiam praestare
debeat et omnino hoc satis explicetur singulari carroinum natura.
Sed fortasse hoc objici potest, etiam grammaticam linguas com-
parantem subinde non satisesse ad explicandas difficultates.
Nam sane sonorum routatio non seroper certam normam, sed
in variis dialectis mirificam saepius rationem sequitur, et tum
imprimis taediuro Graecoruro consonarum v, j, s saepissime
maximas turbas effecit. Sed hoc quoque arguroentum ad hanc
quideni quaestionero minus pertinet, cum hic saepissime jam
satis sit, demonstrare, omnino consonaro aiiquam in vocibus
quibusdam exstitisse, cujus vis apud Homerum vaieat ad versum
componendum, quamvis non satis pateat, quae consona fuerit.
Hoc vero clarissimum est, moduro servanduro neque Homero
formas affingendas esse, quas jam multo prius plane evanuisse
constet. Semper igitur ratio habenda est facultatis formarum
iliarum secunduro analogiaro cum ipsius Horoeri sermonis tum
dialectorum aliarum. Nam Homeri carroina, quarovis primum
literarum Graecarum monumentum, tamen, si ad priocipalem
— ^ —
iUatn linguatn spectamus, ad novissima tempora pertiDent, qui-
bos in uoiversum Graecorum lingua jam peculiarem suam for-
mam et naturam praestitit. Maxime igitur cavendum est, ne
formas adjudicemus Homero, quibus carmina ejus re vera
speciem potius Indogermanicorum quam Graecorum praestent;
certe interdum prodesse mihi videtur, quaestionem , si duplex
explicandi facultas exstat, non dijudicare, sed causis in medium
prolatis integram eam reddere et arbitrium in eligendo facere.
Omnino vero in comparandis linguis propinquis eas tantum
formas afferam, quae quaestionibus virorum sagacissimorum
satis certae sunt, dubias vero prorsus ommittam, cura in hac
quaestione, ubi amplissima conjectandi area patet, summa cau-
tione nos uti oporteat. Ut tamen regrediar ad rem, minime
dubitandum est, Horaero formara onq)tv asscribere, quae ne-
quaquam a sermonis posterioris consuetudine recedit, id quod
voces vclul axvntfog et axvq)og, oxxog et oxog y aliae demon-
strant.
Denique ad eandem hanc rationem etiam productio per-
tinet, quae exstare videtur / 5 et ^^ 195, ubi Bog^rjg spondei
loco legitur. Quodsi quis hanc vocem enunciando contraben-
dam putat, ita ut iambum efficiat, hoc fortasse probari possit,
cum ilia vox in inilio versus exstet, ubi sane podtae raajorem
libertatem concessam fuisse, paulo infra demonstraturus sum.
Attamen offendit, quod nunquam praeterea vox in primo pede
exstat, quae iambura efficit. Hic potius aut propria pronun-
ciatione consonae productio firmanda est, tamquam Bo^qirig
exstaret, quod tura synizesi adhibita disyllabura esset aut, id-
que simplicissiraura raihi videtur, hic quoque altera forma af-
ferenda est Bi^qriq. Rectissime nos hanc formam statuere
posse, etymologia confirmat. Nam si propinquas linguas ar-
cessimus, in Graeca lingua prima forma ponenda est BoQjijg^
ex qua, cum j a Graecis non conservaretur, aut Bogirjg ortum
est, consona 7, ut saepissirae, in e rautata, aut Bo^qrjg assirai-
lato j. Hoc probatur praeterea cum analogis vocibus velut
OTt^Qbg et ariQebg — utrique enim artQjog subest^ — tura ipsa
forma Bo^gag, quae postea in vulgari sermone exstitit, sive
re vera e prima illa forma Bogjtjg, sive propter usum tantum
epicorum ortum est, quo BoQQtjg pronunciandum erat.
Practerea prddoctio offendere non potest B 553 y^ver
av^p /' 6t ifn av^Qog, E 31 Z4Q(g^AQtg 704 ;falx«of ^(wyf ,
B 767 q)6fiov ^AQrjog q/oQtovaagy N. 444 o fiQtfnog^Qrjg, B 307
ayXaov vdo)Q 752 xaXXi^Qoov vda)Q (item M 33), (Z> 345 a^^Xa^v
vSwQ, JT385 Xa/SQOTarov ;f^« dcJwp, ^ 265 et 541 «y;f«t
T ao(»i, O 256 ;f(»V(Too(>ov , -<^ 86 or juo ya(» 'AnoXXwva 370
et saepius l4noXXft>yo?, ^194 ini xvi(pag Uq6v (X&t], H407
ItQhv ix^vv, © 66 Uqov T}fxaQ. — Nam ut in omnibus dia-
lectis, etiam in Homerica syllabae re vera ancipites exstiterunt.
Et quamvis semper obtinendum sit, in priore lingua, ubi sen-
sus et judicium aurium acutius erat, in universum quan-
titatem singularum syllabarum certam fuisse , tamen jam apud
Homerum illa titubatio iniliura cepil, quae postea magis ma-
gisque apparet. Neque id mirum, si rationem habemus in-
clinationis linguarum debilitandi formas, quae hac re quo-
que patet, quod variis temporibus voces quaedam diversa
quantftate utuntur. Sic notissimum est, in voce xaXo^ apud
Homerum vocalem a longam , apud Atticos brevem esse et
similiter voces laog, uQa, aQWfiai se habere. Quod vero
haec mutatio jam proximis temporibus post Homerum apparet,
cuffl Hesiodus velut xuXbg jam correpta vocali subinde C^Qya
63, Geoy. 585) praebeat, profeclo non t;mere conclusum vide-
tur, apud Homerum quoque quibusdam vocibus ancipitem men-
suram fuisse Voces, quae huc speclant, sunt av^Q, ^AQtig,
vdiOQ , aoQ , lAn6XX(ov , UQog. —
0aog vero non huc referendum est. cum omnibus in
locis, ubi metrum priorem syllabam brevem, ultimam longam
flagitat, q>6(og legendum sit.
Omnino igitur Homeri tempore jam syllabas quasdam an-
cipites fuisse, satis patet; sed banc varietatem quantitatis tum
demum initium cepisse, procul dubio constat, quod semper
momento aliquo adjiivante opus erat idque simul clarissime de-
monstrat, poitam maxime studuisse, omnem offensionem pro-
ductionis vitare. Ubicunque enim illae syllabae pro longis ex-
stant, in arsi ponunlur, cum apud posteriores et in arsi et
in tbesi tales ancipites syllabae longarum vice fungi possint.
Praeterea eae tantum vocales ita adhibentur, quae natura quasi
ad ancipitem usum inclinant dico a, i, t;. Quod Buttmannus
— 0 —
sane negai, cum omnium vocalium pondus in bac quidem re
par fuisse et propter distinctionem tantum posleriorem voca-
lium f, o et ly, w hanc opinionem exstare potuisse dicit: prius
vero etiam syllabas , quae re vero vocalibus e vel o natura lon-
gis usae sint, brevis tantum vocalis signum in scriptura exbi-
buisse, ita ut tnm quidcm clarissimum fuerit, nequaquam bas
voces ab illis alienas esse , ubi vocales a vel t vel v natura
longae exstent. Atlamen di£ferentia illarum vocalium mihi qui-
dem non neganda videtur, et ipsam distiuctionem posteriorem
longi et brevis e vel o boc afflrmare puto. Cur enim ea ne-
cessaria fuit, nisi major difTerentia inter breve et longum e
vel o observabatur, quam inter breve et longum a vel « vel v.
Has vocales novis signis allatis inter se distinguere non neces-
sarium videbatur, quod diversa mensura hic minus certe ap-
parebat Concedo sane, hoc magis ad posteriora quam Homeri
tempora pertinere, attamen contendam, tum quoque productio-
nem vocalium «, i, v non eandem offensionera praestitisse, quam
vocalium e vel o.
Neque minus productiones excusantur, quae exstant d
592 avtQXOf*fv(e ^ ^62, H 121, ^ 793, O 404 naQunvuv, Z
337 nageinovaa. Huc enim digamma afferendum esse nemo
ignorat. Cum hujus consonae doctrina, quamvis perdiu a mul-
lis vehementer repulsa, jam adeo ab omnibus probata sit, ui
nemo serio neget, eam ad versum componendum apud Houie-
rum valuisse, non necesse esse mihi videtur, ut accuratius hic
de ea disseram.
Eadem explicandi causa , quae ad naQtinwv , etiam ad
M 26 awixig afferenda mihi videtur, ubi non quidem di-
gamma, sed a extritum esl; de hac vero voce et de ratione,
qua in ea prior consona Homeri temporibus valuerit, in-
fra accuratius disserturus sum. — Neque aliena est ab illis
locis productio B 765 oUreag, nisi quod hic digamma , quod
in illis integrum exstitisse putandum est, in aliam lileram
transiit. Primo obtutu quidem hoc oitJijg allquid ofTensionis ha-
bere videtur, nam formam oereag potius exspectamus, cum
e voce bftohrjg eadem ratione ortum sil, qua o>l^, o&goog,
o^v^ ex o^odgi^, ofiod-goog , bfto^vl^. Et sane veleres gram-
matici, velut Eustathius , hoc / appositum esse dta fdhgov tv-
— 10 —
Xgrjariav dicunt; de Hcentia igitur iila cogitant, quaoi supra
prorsus rerellendam existimavi. Vox ofiodTijg, vel quae priiua
forma statuenda est b^oFhrjg potius per contractiunem in oFhtjgt
tum in oihrjg mutata est, ut in aliis quoque vocibus digamma
subinde in vocalem i transiit. Hanc mutationem exhibent velut
^dd, quod respondet voci java in Sanscrita lingua, nXtUiv,
«xXct^?, ^c/eiv, noii/i, ;ifXoi^ alia. Celerum peropportunum mibi
videtur, hic~de eis vocibus in universum paucis agere, quae
plerumque alienae a posterioris linguae usu apud Homerum
diphthongum vel longam vocalem praebcnt et hac de causa ad
productiones hic tractatas spectant. Sed quod usitatis linguae,
maxime dialecti Jonicae et Aeolicae, legibus conQrmatae sunt
hae productiones, omnino ne minimum quidem offensionis ofTe-
runt, quare eas in universum paucis commemorare hic satis
erit. Leges illae sunt primum transitus consonae spirantis in
aliam literam, velut &tUtv pro &iFeiv, nXfUtv pro nXiFuv,
ttta et t,tld(aQoq pro t,tFd, ^dFdwQog , avXa'^ pro aFXal^, tvtt
pro }6rt , dStvxi^g pro ddjoxi^g.
Tum contractio effecta litera aliqua extrita , velut tig-
yuadfdrjv pro iFtQyaadfxriv ^ tlknov pro iFtXxov, multa alia
id genus.
Tertio loco extensio vocalis proximae ad compensandam
consonam aliquam extritam afferenda est, velut rjtldrj pro iFtidtj,
fiaaiXijog pro /SaaiXiFog, lartiXa pro iartXaa , novg pro nod-g.
Similiter ftttXlaaUy (.itlXtxog alia id genus se habere , Curlius
explicuit (©runbj, b. (St^mol. Nr. 464.), cum a radice marl-
descendant, quae tum in fitXX-, lum in juc<A.-rnutata sit.
Quarto loco confirmatio syllabarum vocali aliqua adjecta com-
memoranda est, velut in tQtvyu) pro iQvyu), dXtttpoi a radice
Xtn-, Xttf4wv pro XtfiwVi multis aliis. Ita etiam genitivi velut
noXrjog explicandi videntur, cum e stirpe noXi -confirmalione
ortum sit noXti-, ita ut genilivus noXtiog, tum noXtjog, de-
nique noXrjog statuendus sit.
Denique huc spectat epenthesis, quam dicunt gramma-
tici recenliores, id est trajectio vocalis t vel v in priorem syl-
labam, velut iiv pro ivi; q>&tiQO} pro (p&iQjWy rtivo) pro rivjw,
^tivog pro l^iviog, ovXog pro oXFog, novXvg a radice noXFo-,
(cf. Curtius ®runbj. b. et^m. Nr. 375; SSfnfc^ aajurjellfjifon
— 11 —
li) p. 85) , n&vvog pro fiovFog , anugeaiog ' pro antQtiaioi^
multa alia ; interdum etiam vocalis < vei v, quamvis ipsa suo
4oco conservetur, boc efticit, velut in "^iiviog pro (^ivios^ (poiviog
pro (povioq, tivi pro <y/, xgiiaoojv vel primuro xQtitjotv pro
xQttJtav , alia id genus. Denique ad epenthesin etiam vntiQi'
Xov pro vntQtixov , simiiia spectanU — In posteriore lingua
ex parte similia apparent, plerumque vero illae vocales vel
consonae, quae Homeri tempore tot mutationes elTecerunt, sine
ullo vestigio evanuerant. —
Causa gravissima jam addi potest liber usus, qui iu pri-
ma versus sede adbiberi solel. Illi versus buc spectant, quos
veteres arixovg axitpaXovg nominabant, quo nomine versus signi-
ficabant, in quorum primo pede pro spondeo trochaeus vel
jambus vel tribrevis exstat. Nam veteres grammatici de his
rebus plerumque exteriorem tantum speciem observantes judi-
cabant, et hac ratione productiones quoque in tria genera dis-
pertierunt, prout aut in initio vtsrsus aut in medio aut in ex-
eunle versu exstent; statuunt enim primum aiixovg axiipaXovg,
tum XayuQovg^ denique (xtioi^QOvg (cf. Athenaeus XIV, p. 620).
Quos orones plerumque recitandi modo explicare el probare
studenl; sed quo jure, non difflcile est intellectu; nam poste-
riores quoque poStas interdum productiones praebere satis
constat, quamvis ars canendi non ad eorum carmina spectet.
IIIos tamen versus, quos axe^aXov^ vocant, sane quodam-
modo hac causa excusare licet. INam de illa ratione cogitan-
dum est, quam Romani sublationem, nos 3(uftaft nominare
solemus. Praeterea vero aliae causae accedunt, q^iibus ne roi-
nimuro quidem offensionis liberior hic usus exhibet. Nam in
initio versus vox integris quasi viribus in primam vocem ca-
dit eamque acrius pronunciat. Propter collocationem quoque ver-
borum, quae in initio versus polissiroum facillinie po^tae an-
gustias facere potuit , fortasse major libertas in primo pede ei
concedenda erat. Spectant huc J 155, E 359 (piXt xaaiyvt]Tt
O 352 Tii ntQi, r 357, J 135, H 251, J 435 «J«a, ui 497
ScilXuv, X 236 ^g hXvg, i2 154 og agt* , X 379, "F 2, alibi
intidt) , £i 1 XvTO S^aydv. — Ceterum eo minus Horoero hunc
usum opprobrio facere licet, quod in aliis quoque versuum
generibus et apud plurimos poetas eadem haec varietas primi
— 12 —
pedis invenitur, id quod salis demonstrat, certa lege cunctae
Graecorum poeseos hoc sanciri. i
Saepissime etiam anle consonas liquidas productio iuve-
nitur, ubi prorsus nova explicandi causa mihi statuenda vide-
tur. Prius enim a grammaticis consonas omnino divisas esse
in mutas et sonantes satis constat. Multo significantior vero
divisio est , quam novissimis temporibus nonnuiii instituerunt,
ila ut consonae durantes et consonae explosivae sive momen-
tariae, ut ita dicam, discernantur. Ad explosivas consonas eae
pertinent, quae enunciatae statim exhalantur et in auras effu-
giunt; consonas durantes vero aliquamdiu in pronunciationc
sustinere et conservare licet. Consonae durantes igitur quasi
geminatae consonae vim in pronunciatione praestare possunt,
ita ut suo jure positionem efficere aptae sint. Nam productio
per positionem, quid est, nisi extensio temporis, quo syllaba
in pronunciatione utitur? Utraque enim consona ipsa sane
parvi momenti est, sed una (;um altera consona syllabae satis
temporis addit, ut recte ea idem temporis spatium ad se vin-
dicet, atque syllaba , in qua vocalis natura longa exstal. Pro-
fecto vero par est, jus, quod duabus consonis conjunctis
conceditur, uni consonae permitti , si per se idem tempus in
pronunciatione consumit. Mediam quasi rationem obtinent con-
sonae, quae duplices dici solent, tp, §, ^; hic enim duae con-
sonae tam arcte cohaerere videbantur, ut unam efficerent atque
haec imprimis causa fuit, cur unum signum eis quaereretur.
Quas duplices consonas cuni nunquam fere Homerus dubitaret
nd producendas syllabas aifere, etiam C* infirmissimam earum,
profecto mirum esse non poiest, eum illis consonis quoque
durantibus , quas in pronuncialione simillimas reddere licuit
consonis duplicibus, interdum hoc jus concessisse. Etiam alia
ratione hoc probari polesl. Jones enim moliissimos et acutissi-
mo sensu praeditos fuisse nemo ignorat. Velut conjunctio con-
sonae mutae cum liquida, quae apud omnes gentes levissima
consonarum junctura habetur, tam aspera eis videbatur, ut
semper fere in lliade positionem efficiat. Quodsi conjunctio
tam levis jam hanc vim praeslitit, num niirum est, etiam con-
sonas durantes acuto eorum aurium judicio satis graves videri
potuisse, ut syllabam producerent? Denique infinita quoque
- 13 —
exemplorum copia hoc con6rmatur, quae in Iliade exstant, non
quidem hujus productionum generis, de quo jam ago, sed ejus,
quod tertio loco tractandum proposui, ubi syllaba Gnalis pro-
ducitur; in hoc tertio vero genere multo maxima pars produ-
ctionum ante voces a liquidis inchoatas evenit. Sed vereor, ne
ad primum quoque genus haec causa afferenda sit et gramma-
ticis tanlum auctoribus hic semper consona re vera geminata
exstet, si additamentum aliquod initio vocis adjicitur aut in
compositione aut in flexione. Namlranscriptiscarminibususitatum
remedium, quo probare studuerunt productiones, aut geminatio con-
sonae subsequentis aut substitutio longae vocalis vel diphthongi
propinquae erat. Singulis exemplis perlustratis hoc planum erit.
Imprimis huc formae verborum pertinent, quae augmento utun-
tur; hae enim apud Homerum semper fere cum geminata liquida
exstant, velut eXXa/Se, ekXtne^ alia id genus. In posteriore
quoque lingua tales formae inveniuntur, velut ^guyrjv, f^gtov
alia , sed in verbis tantum a q inchoatis , sive propter asperri-
mam naturam consonae caninae sive propter literam, quae
semper temporibus prioribus ante hoc q initiale exstitit. Prae-
terea omnia verba, quae in vulgari sermone aut augmento in
« utuntur, velut einov, ilx6(.ii]v, etnof^rjv aut augmento. quod
syllabicum vocant, ante vocalem initialem velut i(6&ovv, ia>-
vovfxrjv , prius aut digamma aut s consonam initialem praebu-
erunt, id quod cum aliis dialectis tum linguis propinquis com-
paratis facile intelligi potest; enofxai igitur ad radicem aen-,
exo) ad aex-, etnetv ad Fen-, ceterae voces ad similes radices
referendae sunt. Plerumque vero consona illa initialis sine
ullo vestigio, in lingua vulgari quidem evanuit, cum apud Ho-
merum vis ejus interdum appareat. idque suo jure, cum po^tae,
imprimis epico , formae suppeterent priorum temporum , ubi
debilitatio formarum minus valebat. Sed profecto difficillima
est dijudicatio, ad quae loca vis prioris consoane , ad quae
sola peculiaris pronunciatio consonarum liquidarum referenda
sit. In quibusdam sane verbis demonstrari potest, suo jure
consonam initialem in flexione vel compositione geminari, cum
prius altera consona in inilio vocis exstiteril; velut vocis fiei-
QOftat prima forma erat afteiQOfiat, id quod jam perfectum
t7fiaQTat signiQcat (^ae-aftaQTai, — i'-gftaQTat, — e^-fiaQTou
-:^
— 14 —
adhibita extensione compensante). Rectissime igilur Homerus
forma kfifioQi {A 278, O 189, saepius) usus cst ; eadem ratione
probandae sunt formae laaeva, iaavfiai^ iaatvovxo, aliae id
genuB (yi 167. 419. 540. N 79, saepius), nam in initio hnjus
verbi exstitit quondam aF (cf. Benfey 1. 1. I. p. 397). SimJiiler
aFijoi vel aFtioy quondam pro (xe/a», yXivw pro Xtvoi^ yXtalvu)
pro Xtaivo), Fg^at pro ^/^w, Fgi^Yvvfit pro Qrfyvvfii, alia id
genus exstitisse et hanc ob rem formas velut eaaitov, fkXevovy
t^Qi^ov excusandas esse. demonslrari potest. In plurimarum
vero vocum iniUo a liquida inchoalarum non alteram consonam
fuisse satis constat, velut in Xufifidvo), Xtino), Xtifiw, (.tav&avw^
fiiivo), multis aliis; hic igitur gemiiiatio consonae, quam omnes
libri praebent, velut in iXXajSov , tXXtnov, tfifia&ov, assimila-
tione consonae prioris excusari non potest. Ad peculiarem
potius liquidaruni naturam hic regediendum est, cum eae pri-
mae omnium in consonarum durantium nuroero ducendae sint.
Et jam quaerere possis, num in horum verborum formis velut
flXa/Sovj (XXinov, tftfitviiy (Y 365), ceteris recte liquida ge-
minata scripta sit. Equidem puto, non sane ad etymologiam
rectam hanc scribendi rationem esse, attamen ea de causa pro-
bandam, quod liquida si extenditur in pronunciatione, vix aliter
nisi tamquam duplex consona enunciari possit. Quamvis igitur
grammatici inscii et metri tantum tuendi causa in talibus for-
mis liquidam geminatam scripserint ad analogiam aiiarum for-
marum , tamen non rejicienda est haec scriptura , qua oculis
quoque lectoris causa productionis signiflcatur. Sed iterum
iterumque commemorandum puto, duplicem rationem habendam
esse illarum formarum apud Homerum , cum partem earum
sane prior consona, partem facultas extendendi liquidas effe-
cerit; cujus alterius causae exempla clarissima afferam (Z> 318
xtiatS^ vn iXvog et E 487 Xivov aX6vxt.
Geterum non alienum hic erit, in universum paucis de
eis formis dicere, quae discrepantes a posterioris linguae con-
suetudine duplicem consonam apud Homerum praebent et hac
de causa ad productiones hic tractatas spectant. Eadem vero
ratio, quae ad illas voces, quas supra protuli, velul Ccm, av-
Aa^, fftiSrjy n6Xi]og pertinebat , ad has quoque formas cum
duplicata consona spectat. Nituntur eoim usitatis linguae, im-
^ IP -
primis Jonicae et Aeolicae dialecti , jegibus et baoc ob rem
ne minimum quidem ofTensionis ofTerunt. Primaria lex, quae
huc alTerenda est^ est ratio assimilationis , qua consona vel
vocalis I et v adaequatur cum proxiroa consona. Nonnullis
exemplis allatis prorsus perspicua erunt varia hujus assimila-
tionis genera. jiSdt^g, niQidSilaaaa^ edSnaa, alia id genus
explicantur stirpe Jj< vel JJ£ vel Sjti, quae statuenda est (cf.
Curtius I. I. Nr. 268) ; noXXog exstat pro noXFbg, cpiXofdfitid^g
pro (ptXoafitidrig (cf. Curtius I. I. Nr. 463), noaal pro nod-ai,
noStaai pro nod-t-aFi, ^tXitaai pro ^tXi-t-aFt, xaQltaaa pro
yaQltt\ay tftfitvai pro ta-fitvaj; similiter fiiaaog pro fiid--}ogj
multa similia se habent, cum tj , ^j, x'}, ;q in aa transirent
(Curtius 1. I. II. 233 — 237). — Neque eadem de causa du-
bito, quin M 26 scribendum sit avvvtxig, cum pro avvat^ig
exstet.
In priore igitur lingua et quodammodo etiam apud Ho-
merum illa altera consona in talibus vocibus et formis valuit,
postea vero plerumque sine ullo vestigio evanuit, id quod satis
explicatur vulgari formarum debilitatione.
Ad eandem banc explicandi rationem mibi quacstio quo>
que referenda videtur, quae maximo momento est^ quoroodo
enim explicanda sit productio, quae sexcenties invenitur, pri-
mae syllabae vocum oaog, nQoao), on, OTt, onoaogy onuTt, bnoTog,
onov, onwg aliarum id genus. Apparet, poetae jus potes-
tatemque bujus rei fuisse, secundum ea, quae in prooemio
hujus dissertationis commemoravi de inusitatis et lingua ipsa
non confirmatis novationibus. Hic quoque ad originem illarum
vocum redire debemus. Quod si facimus formas principales
statnendas esse onniog, oacro; cetera, comparatio cum propin-
quis linguis clarissiroe demonstrat. Radix enim pronominis
interrogativi est no- et in recentiore Jonum dialecto xo-, vel
potius nFo et xFoj nam respondens forma in lingua Sanscrita
est I(va, in Latina quo-d , in Gothica bva (cf. Curtius 1. I. Nr.
631). Digamma igitur prius fuisse in his vocibus, quae a no-
descendunt, statuendum est et hujus consonae vis in formis
illis cum geminato n conservata est. Ita igitur onntag, bnnoTt,
onnhaog^ onnov , onnoi prppinqua probanda aunt. Simili ra-
tione formae otti, oxrt primitiva vocum slirpe r}i vel xj( ex-
- ife -
pljcandae sunt (Curtius 1. 1. Nr. 650), ita ut re vera oTJt, StJ£
et tum assimilata consona j otti, ottc primum exstareet. Ne-
qoe ailter ngoaovi et oaaog explicanda sunt, n^oijau) enim e
stirpe Ti^o-TJo ortum est (Curtius Nr. 380), ^aaos e% o-rjo;
TJ enim usitatissima sonorum mutatione in aa transiit, quod
permultis exemplis conflrmari potest. Procul dubio igitur on-
natg, oaoog cetera formae principales, on(og, oaog ex eis de-
bilitatae sunU Utique posterioribus temporibus boc ita consti-
tutum est, ut voces illae, ubi a poeta prior forma adhibebatur,
ubi igitur cum longa penultima exstant, cum geminata consona
scriberentur. Nam ut supra jam commemoravi , transcriptis
carminibus Homericis ita corrupto metro mederi studebant,
ut si longa syllaba opus erat, aut consona subsequens dupli-
caretur aut longa vocalis vel diphthongus propinqua substilue-
retur. Subinde quidem falsum remedium adhibebalur, plerum-
que vero, velut in produclionibus niodo commemoratis, ubi
extensionem syllabae geminatione consonae signiOcabant, sive
consulto sive inscii rectum praestiterunt.
Singulares denique productiones restant, quas re vera
licentiam poeticam, quamvis satis firmatam, habere possis.
Exslant enim in eis vocibus, quae mullis brevibus syllabis con-
tinentur, ita ut amissa hac libertale a po^ta epico adhiberi non
possent. Poeta igitur hic metri necessitati aliquid concedere
debet, sed bic quoque non plane pro arbitrio; quamvis enim
jam ipsa necessitudo, aut bas voces easque usitatissimas omnino
omitteudi aut inusitate adhibendi , hanc libertatem fortasse ex-
cusare possit, tamen poStam censuisse plus excusationis necesse
esse ad probandam produclionem, clarissime apparet. Semper
enim ictus metricus alTertur, ita nt vocum illarum producta
syllaba nunquam nisi in arsi inveniatur, et praeterea hic quo-
que eae tantum vocales ita adhibentur, quas natura quasi ma-
gis ad ancipitem mensuram inclinare supra demonstravi. Loca,
quae huc spectant, sunt F 313, O 305, £2 330 anoviovTo S
46 anovUad-ai (et similiter, ubicunque verbi anovha&at forma
exstat) B 337 ayoQdaa»e , E 763 anoSiwfiat A 823 (et ubi-
cunque praeterea haec vox exstat), Jioyivig B 817, J 489
et saepissime n^tafiidijg, Z 290 Stdovicov. . >
Creberrime ita a, quod dicunt privativum, producitur.
— » —
9ii)atiii«-!^jAxji««r«9« ^^-amTACf klque pN>f«cto 8«'o jure, cum
aul . badltan modo ^xpUcMam altera accedat ea<[ue multo gravior.
OfflDino «nim Bmxime off6n4it, qood. sf a reda fortoa hujus
particulae oegalivae esset, aate censonas semper forma av
'iawmtuTi^ 61 ih initioTerifiimile est, primam formam potius
«Mi*! alteram vero debilitatam esse atqae hoc ex comparatione
aJtiarum Uoguairum et ex ipsa Graeca Hngua certissime demon-
«trari potest. to prodttctioRibus vero modo commemoratis eadem
haec prima forma vel vis illius consonae v se maiufestat. Nam
proficisoi debemus a furmis avx»ftuTog , av&ivatog aliis , quae
poAea debilitatae sunt in atcaftarog, a&dvarog. Et jam du-
plex raiio statoi potest. Nam consona v evanescere potuit ila
ut antecedens vocalis ad compensandam jacturam extenderelur
vel certe producendi facultas relinqueretnr poStae. Fortasse
verb etiam Homerus ipsis iilis prioribus formis usus est in cer-
tis quideoo tocibus, ubi minus offendit conjunctio illius v cum
subsequenti consona idque firmari videtur vocibus avvkpfXog
et aXXotpog^ ubi re vera illud v aut int^rum aut assimilatum
■d>'X traditum est. Utique vero, sive statuimus, Homero illis
vocibus avd-avaxog, hvxafi.axog aliis uti Hcuisse, sive a prodo-
ctum esse extensione compensante jacturam consouae r, — quis
vero hanc rem dijudicare possit — optime probantur produ-
ctiones E 4 axdinaxov nvQ (item O 598. 731, 17122, J^ 225,
Q> 13. 341, >F 52), T 158 et saepissime d&dvaxog, K 258
aXXo(f)og. —
II. De pr^dactitiie sylUbamm, qvae m Mediis
Tocilias exstaat
^ Maxima ex parte huc eaedem causae spectant, quas jam
ad explicandas productiones prions generis proposui ; plerum-
que igitur hic salis erit, singula exempla in genera redacta
affere. Primum vocem commemorem, quae re vera ancipitem
mensuram praestat, fivgixij, quod plerumque quidem breve t exhibet,
longum vero <Z> 350 ijSi invQixai, Z 39 jSXatp&^vxe fiv^txlvto,
ttyxvXov-, et semper etiam in propinquis vocibus haec duplex
meBsura exstat, velut in ftvQtxivtog, fivQtxt&dtjg. —
2
^•5,^,e»V..-y-.,
— f8 — .■;,
mii'> Ib iparto cienkfilorDro prodfii^io^igamfflale' Hmn«ri l«bi^
pono; noadliini extvito probari potestr Hn^ speotadti T>'%&>i7i0i'
Fundiv <9 283 unoFiqaki ^'^ AmFi^mtt, Ante uoain >igitUr
Q4>nsonaiii eamque Ron firmiorMn hie vocali» prodocitupy ^o<|
primo obttttu . fortaase offOBdjili Equidem aon diibito, dd sin'-
gularem digammalis prpnuneiationem Mo refugere, cum haee
consMfa ad iilas pertirieat, qUas rectis^ime durvntes vocari
sufMra exposuif quod fAeile eognescas etiuiiciatione ipsius hujUs
c«uSonae. Eadem igitur ralio ad hanc (yrodoctionem spectat^
quae ad iilam in Wtiiov tpia&w^ (XafioVi Dubitare Vero pobsuf
musy utrum produbti4> ia voo^ ikobf {A 342 ^o^cri et X>9
hXioiO digammatis natura expiicanda, an altera formn ^Xoid^
substitueitda sit. 'Ol.oFh^ enim primsl fontoa efjus mt, ex Mi
v«ro eadem ratione, qua ex nvoFij nvOti^^ ex ufpoFif ityvoirf^
0X0117 oriri peluit; ^Et siine haot formara saepiiis ini liiNris
nostris iBTDiiimus^ velut b^ liMn^ :Ven« 235 et ita ikolt^f^ns ^^
hXcoh^o)iog N 137 (cL oXuttog ti^i. ®, 501))i in hac quidemire
non magna eatcodiouiB fides, ul sbepiius jam vidimus et hoc etiam
inoonstaattia demonstrat', qua tum bhoh^, tum blokdg eid^m
quantitatis oonditiooejGlcriptum exslat) «itiamen propttir anaiogiam
aliarum vocum^.jvelutpap^Diifj, noi^, et imprimis propter -formas
hatrum vocum in aliis dialectis statuendum est, mature jam di'-
gammd illarutt vtKOm^^.iifl n traosiisse, ita ut apud 1Iora«rum
produttio alteriUs 0 in okobg non digainmatis eiliinciation^, sHi
substituta dipbthongo 01 explicanda sit. Rectius igitur A 342
et X'5 bXotrjai et bXoi'^ scribendura est.
Hand raro in hoc quoque genere productio ante liquidas
invenitur, ubi idem valet, quod supra de ejusmodi produ-
ctioflibiis drii, ctlbd ailte litjdidas extensto vecall^ prbWtur
tum peculiari pronuncidfidR^ liquidannn , tum vi consonae ali-
cujus prioris, quae epicum po^tam adjuvit. Ceterum jam com-
memoravi, hic iBConstantiam grammaticorum veterum in per-
scribendis carminibus apparere; nam cum Mquidam initiaiem
praefilLa brevi vocali in flexione vei compositione semper fere
geminatam scribant^ in mediis vocibus iibri plerumque simpli-
cem liquidam praebent. Sed hic quoque ubique liquidam
geminatam scribendam, semper tamen obtinendum esse existim»)
partim hanc gemibationero propler etyroologiam ?cl propter
;'r ,...-. .• . .,., , .,. .,'..^.;;'..4' ■i*,rSva»ii».7jr,.'^.^.;tiiii!,2:aL42MBi!;V, ■*.: ."', :,:^ui
- ff —
cMsoitBtvi priorei», psrttm oaaNs l^nlum leotoris fleri, «t hic
statlm inMti^atj qiio in^o {^rodudti» «yllabae inMituefida Bit<<
Hojtt» geti«ns sont F 484 IT 375 H 211 Y 40 tptXonfittd^g
^AtpgoSirt] pro qftXoafittd^g, K 512 SMivvt%ovTo \iro AnetrvS^ovro^
U 141» ^V^^/iM' iV^ 662 d^fipt%vmt O 31 V anoAAjf§^( ^micJ
T^l»^, aliaji!'i 'i^lJoUijmboKi '«viii i^^iitiH ! uiHiun •'.'»; \ 11.4
d^sir«^|>emioH^e toces »d hujus generts producliones pertinenl^
<}flfle i extmisuni prael>«nt. Quod tani saepe fit, ut profecto
patare possis, ydealem i m quibosdam qoidem Terbis et formia
ancipitem fuisse^ Huc speclat imprimis 1 datiri tertiae declina-
tionis. Et sane nonnuliarum vocum daliTum , com e contra-
ctione ortus sit, per se produci clarissimum est, dico dativos
ftf^lti^ itt^^vti, fitiViy f4^axi. (cf. de eis Eustath. ad A 640.
p. 971 et Drac. de Metr. p. 46.) Haud prorsus alienam ratio-
nem sequitur dativus nominis Zt4qj cujus forma in nostris li-
bris ubique est Jit^ Sed altera forma Heikierum saepius usum
esse, clarissime apparet. Diipiex enim stirps huic vooi erat
et Jt¥- et flrmior Jjiv- (cf. Curtius l^ I. Nr. 269 et II. p. 189).
A Jjiti^ vel JitV' descendil nominatirus Jtev-g^ cujus dativus
erat Jii^i et per contractionem Jttt Hoc Jitt igitur substi-
tuendum esse puto, ubicunque in nostris libris Jii cum pro-
ducto posteriore t exstat, veluti 11 174 Jtinttiog notaftoTo
(item P 263, <2> 268. 326, saepius), A 74. 86 et saepius
Jitt<f>tUs B 136. 636, ff 47 Jtt fiTJttr B 781 Jit &g, alia
id genus« ' ♦■'» ^ >\>\\'^\'-^,.r^> uvv. 4 i'i.' '■V ? ;i\ >-<.■'• ^; <-,.'*
iiti Sed fortasse quispiam existimet, aliarum quoque vocum
d^tivum in longum t desinere. Et sane hic analogiam propin-
qoarum linguarum afTere liceu Prima enim forma terminationis
daUvi erat ai; certe hoc conjici potesl, si ad linguam Indo-
Germanicum redimos. Quae terminatio usitatis sonorum legibus
in Graeca lingua in (t, tum in longara vocalem « transiit.
Denique vero dativus cum locativO) quem vocant, conglulinalus
eali et ita quidem^ ul mixto quasi casui terminatio locativi,
breve i^ tribueretur. Quod Sanscrita lingua conflrmatur, ubi
i idque longum lerminatio dativi exstat; neque minus Latina
lingua, ubi dativus eodem liiodo cum longa vocali i invenitur
otttt locativusin breve i terminetur, id quod velul locativue
ruri, coiilrarittA AatiM nm demanstrat. Attanwi ne audaoius
2*
— « -
conchidere videamur, non pro cerU proponam haiK, enfMca^mn
Dem, qua Homerus prioribus illis dalivig cum lo9go < usu»
f^^n OhsUil enim^ei, qucA cQHgtutinatio Hla dativi cum locatjlvet
jam maturrtme evenisse videtur et.lianc ob rem nimis offensioe.'
nis praebeat^ si Homero aoUquiasiffiam dativi formaaa > euoi: loill
go < asscribimus. Fortasse iliae productiones potiua naiura
vocalis I excusandae sunl, quod t, cum acutissima et hac de
causa tirmissima sil vocalis, qqae haud raro etiam consana^
pondus praebet, quod t igitur minus offendit, si pro longai
vocaii exstat. Eadem de causa etiam saepissime vocalis t e\in
sione non afBcitur, quin etiam haud ita paucae voces in i de-^
sinentes nec elisionem nec crasin omnino patiuntur) velul rl
et xi, praepositio nigij ovt : similiter quoque avrif otfigiii, n^otl^
nojlj iniy ivi se habent, quamvis in universum conceddrtduaa^
sit, ex parte po^tam perspicuitatis causa in his vocabulis biar.
tum non vitavisse. Praeterea aliae quoque sunl raiiones, quibusl
firmitas vocalis < satis apparet, de quibus Hoffmannus in Quaestw
Hom. paragraphis 61 — 65 diserte egit. Excusatae igitur mihi
quidem videntur productiones B 830, E 612 ^^fiq>toe , B 622;
J 517, P i29 Mgtii, ^792 noaciv iQtSriaua&at P53tQvog
igi&i]Xfg, imprimis vero permultae producliones tertii generis;
quas tamen hic jam enumerem, ut conlinuo hanc rem perfi-
ciaib. Cujus generis sunt F 152 nxoXitii ^156 Trar/pi 6i
H 142 q)oivtxt /SaXi B 116 et saepius IqtiQfitvii (ftkov £i 119.
176 ^A/jXXiji' (ptQifiiv W 244 ^Aidt xtv&to/nat Y 434 oxt av/div»
Ceterum non omittendum est, semper ad producendum i
ictum metricum accedere momentum adjuvans. Ad permulta
denique loca praeter siogularem vocalis < naturam ratio afferenda
est, quam idoneam esse ad explicandam productionem supra
jam exposui, dico necessitudinem aut voces easque usitatissi-
mas omnino omittendi aut paullo mutata quantitate adhibendi.
Cujus generis sunt voces quaedam, in quibus aut nimiae breves
syllabae sunt aut brevis syllaba cincta est pluribus longis, im-*
primis nomina in ia terminata. In ejusmodi productionum mi*'
mero ducenda sunt A 205 vni^onXitjat I 73 imoit^iri 0 66
et saepius ^lXiov, X 3l3 aygiov I 440 et saepius of*oil'ov non
Xifioto 0 169 l»vmimu A 697 xQtTjxoai rdi B 588 ngo&v
f^ijjatVf 573 ' YnfQijaiTjv, 731 AaxXt}ntov O 554 uvtrptov. Prae-<
t^i^^ a<f eiBRdett) rlatiotiiUD sj^ectedt ndnnullae prbdiictio^^, «ibi
hdll^- tMnen ^fliiMHl vocafts i fiirhiiti» adjbTaL Minus quidero
jiobbrAs iesl ph)ductio B ^18 ^i^tti>W^ i^T 197 fttftaixt et
T t64 fteiH>tva^f quod a quoque natura quodammodo magis
ad ancipitem mensuram incllnat. Offendere vero fortasse pos-
sit, quod in vocibus quibusdam ^stractis, quae dicuntur, pro
fomrid vulgari modo distractis, aliae minus usitatae exstant,
cum vocalis in eis extensa o sit. Cujus generis sunt tifitaotftt,
^lft&ovteg, fjfiticDau pro rj^ootftt, tj^iovxtg^ fifioaou (H 157 -/#
670 V 629 / 466 £2 604), fivmovxo, ftv<a6fteoq pro ftvhovxo^
fivoofttvog {A 71 11 697. 771), (in Odyssea eadem ratione
6Quotf*t pro igwftt vel dQootftt invenitur O 317 et 324), de-
nique similiter se habent casus participii fttftawg., cum pro
fttftaSxoi, mtftttoxtg, cetera fitftawxog, fttfiawxig, fttfia&xa
ab Homero adbibeatur (O 298. 604, P 181, e 118, 2V^ 317
et saepissime). Hujusmodi productiones igitur re vera prorsu»
respondent supra enumeratis fttftuoxtg^ hftoitov, vnoSe^h}, ano-
vha&at, nisi quod apud illas variationem quantitatis etiam
scriptura exprimere licuit. In priore veiro alphabeto haec quo-
que differentia proponi non potuit, ubi eodem modo c et o pro
t] el (o exstiterunt, quo a, i, v pro brevibus et longis vocali-
bus a, i, u. Sane in exemplis novissimis major est libertas,
quam in supra tractatis, nam similibus condittonibus vocales
a, I, t; tai^^^ .sd mutauddam quaotitalem. inclinare, aaopius jam
vidimus; praevalebat igitur hic metri urgentis necessitas, aut
formas velot fttfiaoxtg, fjfiowaa, prorsus omittendi aut mutata
quantitate offerendi, ' '
: Denique plane pi^' d^rbitrio' iJ' p6eta' factum videtdr , si
i\iW^*AxtXevg et'Odvaivg, tum ^^/iXXtrg et*Odvaatvg exhibet,
cum in posteriore liugua plenior tanlum forma exstet et eadem
hac re illae voces a cunctis discrepant, quae primo obtutu
prorsus similiter se habere videnlur, velut tkXtnov et tXtnov,
(ptXoftftetd^g et (ptXofitid^g , Znnwg et onwg. De debilitatione
justa igifur hic non cogitandum esse fortasse quispiam dicat,
attainen re vera illas voces hanc rationem, quamvis paullulum
moderatam, sequi, mihi quidem persuasum est. Primae enim
forrnae statuendae sunt *OJt;(T(r«r? et*AxtXXtvg; nam vox^OSvaatvg
a i*adice dvis — , id est odisse, descendit, quae radix in o^vorao^at
.-•-■fi-;. 'S-X—
--= ?a ^
pri9 o^v«-j[o/4af app^i^t, 0t' 'OdlfffOfCv? igitur vere sigDificat valdfe
iralu*. (cf» ,M«nfey ?JJnrjca«j. H.i p. ^33). Mi»«8 verai PAt9t
etyropjqgi» nqnini? Hj^^^. Nam gpae g^hoKastft^ ad H. ^«^ 1
dicit, 001) flocci pend^di^^e»^^, cI^ri^imyQt est» Qpaf t«-
mei) recta 8it explicatio nominis, equidem dicere non..pQ88uiii;
Btaxime vero mjhi perauasui» est, propter analogiam al^rum
vQcum l^x*^^^^( primam formam statuendam fsse. Principales
igilur hae formae 'Qdvqafvg et lAiXXtvg sensim in ^Odvoevg ei
V<;i;ii€»ff debilitatae sui)t, quare item ipter se cobaerentt quen^
admodMm onnoig, opqog et onfngy ocogi Propterea v«ro te(f
voces siegMiares sunti qqod in recentiorem lipguam non debi-
litata, 8ed Qrmior forma rccepta est, Ut paacis dicam, priar
cipium quidem id«m sequunlur atque hnnwg, oaaog alia, pfin^'
cipium debiUtatioD48 , sed debilitationis quae ad certum tantum
teoipus fpectabati nimirum ad aetatem Homeri; pleoiores vero
formae procul dubio prop^erea in posteriorem lipguam tfaneie-
runt, quod apud antiqujores po^tas, iroprirois apud ipsum
Homerum, saepius ioveniebantur, quam debilitatae. Rectiesime
igitur UjjiUwc el^Odvpanig exatant ^ 121. ^15, 21^8». ptl.
43p, B 1.73, perrouitis aiiis ipci8. :, ., ina/.i, .,,.,
..'•i<
•■:.(,■>/ ' . ■ : . i " : : ■ I • • > ■ • : ! . 1 , , ; •. .!)■!• . l ! I I . ■ . . ; i .' V 1 1 1 ' ( I ( . ' • ■ ' , ■
'III: De prodactifie s^Habanni inaKiiBi.
Ad rouito gr^vissiman^ totiu3 quaestio^is partem jam p^-
venio, cum et plurimae productiones ad eam partipjeant et omnioo
bic studium maxime iucitetur. Interdum quidem b|)c quo-
que causae, quae ad priora productiopum geqera spe^^tabant,
afferendae sunt, plerumque vero syllabae exteosic^ prorsus no-
vis causis explicanda estf Commodioris conspectus causa cuncta
hujus generis exempla in tres partes divlsa proferam, prout
syllaba finalis produdtur desinens aut io liter^ consonam ante
vocem a vocali iochoatam aut in vocalem insequeoti vooe a
consona inchoante, aut in vocalem voce proxima a vocali or>
diente. Quorum nimirum in primo geoere mioime ofleodimus,
cum syltaba in literam consonam desioens ipsa aliquid poode-
ris babeat, certe plus, quam syllaba, quae io vocalem termi-
JPAMH''! ;tiP«Mc^% h«$, trQ9|.parte6 p^riu^Uraturui oaiisamue i<nr
4Ag^turu»« iiuibus, <|i^eiin eiA coAtinenlur pToduclionea , aatis
f\rH)ari^pi)»aiQ^t a finniore Hla priioa^ parte iniUum oapiani^iin
>^4^>;'le fNJhctieiie qrffabaiuala 'cSMiseiiiBi^ titnriaataTnii aite '"
, . Pnmam explicanda^e prppuctioius causam bic vim pae-
^urarpm quarundam .dico , e;i)rum, c|uae re verq p^usam in rer
latiii^ e^ciuht ; pertihent tuic caesurae maiores , quae dicunlur
semiquinaria ^t semiseptepana , aq quas accedit caesura semi-
ternarial Non igilur omittendum est, eas tantum caesuras huc
spectare, quaruip yis una Cum arseos pondere conveniat; arsin
ehiro ooo qui(|cn) per se s^d ^vllahaDp producendam valef^,
8e(| plerumque momeatum adjuvanf a(idi, saepius jam vidi-
jnupf (!leterum ne coniunctum quidem, caesurae ^t arseos pon-
du^lnterdum sfitis fecisse videtur pq^tae, cum baud raro aliud
quoddani momeAtun^ accedat, velut interpunctio aut consonae
aliQiyus extritae vi^ , auamvis sane dubitare possis, utruo) haec
mbthepta consulto addita sint ^ pq^ta an casu a^quo conjuncta
ciilh caesur^ ^^3^i)t- UtiquB viiro^. sive hoc sive iUud statui-
mus^ semper cae^ura pri^^aria est productioois pausa. cum
saepius eliam sola productionem efficiat idque suo jure; oam
caesura cjuid e^t^ nisi statio quasi vocis , qua tempori^ aliquid
(jQ/isumit^r? Hoc sp^tiu^i) niiuirum novi^simae syllabae com-
]mqd'o. est, quae .hac. .de xausa satis superque extendituf, ut
suo jure etiam brevissima pro longa syllaba exstare po$su.
r-/i),)Vi pae^^rae ^?p^iq^iqarl?P spjius ejCMsatur produ-
p^l^q > 34 rm 41^ ^ m^^^^ ^m371. 427.
58^ Nm J^ 4.7^ ^ 7l§ X ^^ ^ «ft q> 558 54^. , ^
rJfif^XlVi caesurae semiseptenaifjae soliuf e^cusatur pro-
ductio r 24. 103 Q 248. 359 H 503 O ^l P 582 Y 72
>r.(|Q) Vi caesurae semi ternarlae solius excusatur produ-
ctio J? 39. 233, r40, ^462, 499|, Z366. 501, H77, .^591,
¥243, ;tl98, »F603, P730, Q 295. ~ Ceterum monendum
Baibi bic videtur , plurimis locis praeter hanc caesuram in
iVflr&u ^^esuram trpchaicao) pedis terlii ex&t^re, pefraro vero
^ m ^
ctfesuraitt MinisepteiiaHatn ; idque tectisaime. ifMti'ci«%ra ^«i6i^
teniarra mite eatfsuniiff illaltt >'miifto m»Jo!fem tib ;halM»V'^iMiii^
aiitei'll9iiCv qUMI iif v^rauM recitkitiolie faoile ebglmsdksi'"^^
raro igitur, duobus tantum locis, nisi fallor, caesura semi-
septeoaria accbdit F.AO nSt licfaXgs ^yovo^ f^ }ffiMiMti'tyc^6g
T anoXiad-ai et £499 wg M .intftog itXfotg <poQ/eig hQ&g xax
aXtaag. Versus vero, io quibus caes. semiquinariam aQcedere
Hoffmannus existimat, 17269 Mv^fitdovtg, Hfagot tlrjXiitadta)
'j^xiXijoe et i3 193 ig d* aXo^ov ^Exa^riv ixaXiaaaxo^ qx/ivrjqiv
rt-, huc non pertinenl, quod et haqog et Exa^ri digamma
apud Homerum habuisse videnlur, de qua re infra agaroi
Fortasse vis consonae allcujus prioris accedit
a) adcaesuramsemiquinariam A 226 noXtfiov &fta
B 165. 1S1 vijag &Xadi T 329 H 355 0 82 ^ 369. 505 iV^^766
lAXi^avSgog EXivijg ui 376 fnv aXtov 776 ^oog tntxov Y 145
afAfplxyjov ^HgaxXijog O 363 fxeXSofievog anttXoTQtgiiog Si 47
xaafyvi]Tov OfioyaaxQtov S2 84 ofirjyfQitg aXtat 604 ^xnf/yaxiqtg
V§ A 342 yaQ o 527 axeXtvxrixov oxi j1 674 iXavvofitvog, o
M288 TQ&ag, aV 5*349 fiaXaxov, og Tt 192 afiifayana^fii-
vog y wget 709 AxtXijogy og P 109 IvxQonaXiCfifxevog wg 135 ina-
xxrJQeg' o 496 enoQOv' o 2 580 iQvyfirjXov ix^xrjv O 118 o/i-
q>r}xeg' t X 481 alvoftooov (ag. W 779 (p&dfievog' q Sl 758
txeXog^ ov,
b) ad caesuram semisepte nariam £ 264 ^a/u/e^ l/ov
T 49 yoLQ exov X412 ftoytg exov H 5U fidxaQog tSog A 51,
J X^^CXog Ixtnevxeg K 540 enog oxe ii 470 Xinev o © 406
ox avt^.
c) ad caesuram semiternariam B 745. 822, i2 573
olog ttfia H 173 avxhg 8v ^vfiov 1 220 ndxQoxXov, ov haiQOv
J 244 ;cft>0|U«voff 8 E 480 \'aav , uael H 416 'ISaiog' o K 7
vi(f>ex6v, oxe Y 45 SetStoxag^ oxe X 22 aevdftevog wf £i 736
Xuttfievog to A 783 fiivw. " '' ' ■ *
In initio vocum , quae hic syllabam productam sequuh-
tur, sane quondam consonam aliquam exstitisse, e compa-
ratione cum aliis dialectis et cum propinquis linguis clarissime
demonstrari potest. (cf. imprimis Gurtium I. 1. et Benfejum 1. 1.)
Quaerendum igitur jam esset, num re vera haec consona
initialis apud Homerum valuerit ad versum componendum. Quod
Inn«n Infira aptidf esti I0M85 ubfonmino de cMisonis in iHitf^
vioieinii' exlritis- dteseralM'; hic satis sH; ioca, quae liwe s^ctanf,
separatim protniisse, ut infra ceiioordine et ralione instituta
videanius , num haoo consona ad^^ explicandam prodttctionem
rt^-vera afTeni possTt.'''*^''^*^ ''"'i' '''•"'••■'»^ • 'i'' ■■"■>■> i'''i '.iviijn.ii.
.^^oMfjJnt^^nnetio queque mome^ium ac^UTan^ haod raro ac-
oedere videtur. • 1 » i i v- i .. U . .
a) ad caesnram settiiqdinatlahi Jf 153 491 535 jr¥l
228 449 539 (item 504), 585 734 736 (item H 167 © 265)
r 35^ 381 ^ 76 J2 287 485 Z 76 H 31 0 158 144 ^ 40 547
630 68 674 MS61 270 288 iV309 587 5*11 P42 l04 1^^
iW J224 347 T367 400 ^468 O 118 X352 513 »F511
731 779 i2 269 285 467. '■'• '-v,. .-■ •, .. ..... :• u .v..,\v'.o
'tb) ad caesuram semrseptenariam A i9ri6d H418
.>rf 711 JI592 y72 i2 470;^ '^ .s.vvx..,.^. ■,.:■. :■■'-/. .'..■^.
" c) ad caesuram semiternariam .B359 Z24i) f^^6fe
2^ H389 416 :?238 591 a> 474 X 198 ^ 88.
"^ Hic igitur et in versus decursu et in sententia qdasi pausa
lixitat. Atfamen magis casu aliquo, quam cerlo consilio poCtae
in^lerpunctionem ad caesuram accessisse exislimem , nam ple-
rumque 1n caesura vel diaeresi intermissio sententiae fit, id
ijuod saepenumero primariam caesuram significat. Certo c^
sura multo gravior causa in explicanda productione habenda
est, interpunctio magis fortuiiai' ' ' ^' '-^ ■-» ^ ' "' ' ^^-
<:*;: I>enique nonnulla loca exstant , quae primo obtutu ad
caesurae vim modo tractatam referenda videtitur; sed ea omni^
no a productionibus recedere mibi qiiidem persuasum est. Prt*
mum huc spectat 2 168 /^iSg ttXXa>v: ad nomioativum enim
supra jam explicatum ^uvg hic regrediendum puto, cujus ge-
nitivus nimirum ^Jwg erat et hanc formam 2 168 substituere
equidem non dubito. — Tum in quibusdam rersibus alia eaque
meliore lectione metro optime mederi possumus. Igitur ui 151
cum Bekliero lego tnn^eg «J* Innijag — vno aq)ioi S' wqto xovir]
(cum inneig mutatur in Innijeg), P403 Harleiano duce et Spilz-
nero probante noXXov ydg p* andvtv&t viuiv inaQvavjo Sotiwv^
£874 Aristarcho auctore aXX^Xatv lojrjrt, X^Q^^ ^* avSQtaai
q)iqovxtg (interjecto di)^ P65 Srjuv ' ufxqiiSt jovyt xvvig t*
avdQtg Tt voftritg (seculus codices nonnullos et propter analo-
" — ^ —
ffBva)- -TT TeinliQ loco vo^tivi nooaulli «onaseinoran^i snnt
^ttjb^tuendus hi^ mibi quidem pro vooativo nomiDativua vide^
ll^r«tid quod ne mininie quidem ofieiidere pot6«t analogiae f«»
l^e ha))it^; Jiego igilJir (D474 vtjnvtt^^ xl w (pro vijnvrtt
quamvis fortasse hic caesura ipsa producti^aem probare po&BiQ»
et similitpr 4^ 333 c$ vio,( JU^fuiQ (pro «'«^) JSdlb BQattSaav,
Inanvvi (pro noatidaov), @471, 0 49 ^357 ^mc n9tv*a
"Ifqfl. — la an^ipjttim denique syllabarum numero farta^se du-
cendae sunt, quae preductae videntuf ^440 *'J£|9i; , 4ii<^ftr
£874 xo^Q^v M(kMift Z 495 'innov^v Uofog N h\\ Mt^H
Jf |5§Q aifionv (l^qmX^ffStttt S 4^3 o^rig iSvvfjrtajo (ubi miiifat
recte, Beklteru^ )egil «W Qvjtf Pf Sw^ffaTo nol^wa ^oi^f
Ovjaaat) JI 51 n6\tv ivtily^ta 69 n^Xi% ln\ P ^ Ui^ ^vttfi^'
dm^v X492. 499 n^iq h Km naXtv, hl ^492 vixw h(-
gmae N 705 noXvg avaxtjxiti P 520 n4Jn»w aJC»/<QJ ^2, (jte«i
ffSA) v4ttvv j?7ij 724 v^HVv iti^ovTag ^ 180 v^Hvg fiaxvtttA^o^
y239 Kanw, 8X386 vi>^g «f^Xawofi VtlQ Wxvy IKMiyiv,
Haec quidem omnia exen[)pla optime expliori possunt caesurae
pondere, sed alia exstant, ubi earundem syllabarum produetior
neni eamque plfrumque in tbesi boc auxilio probare non licet,
cujus generis «unt: B X^ nXtjStvv oa^i 278 nXriHi «f<«i82Q
Ooffnvi av J^ 78 i^vv tftfjt ^^ t^ et wepius ^ov^mw innift^r
vqt ^305 nXn^v wf P305 nXti^lg ini P31 yi97 ig nX^r
&^v Uvai y421 liyXig oid' O 1^7 ix»i>(. og W^^ axovfdr
ajiiv igivatat Z 153 ndXtg 'EfVQij /323 ogvtg «nT^fr* £292
fiavv ^vtv , ivg^fiuifwnov ^ 36 fiXoavQ&ntg iefji^uvmo^ <P 236»
344 aXig iV«* ^313 (Anftv liA^aXXtQ. — r- Prirauro enin^inunir
ver^um mouendum puto, summa cautione- de iis syllabis iudi-
cari debere, quae ancipitesne sint dubjtare possis. Quamvis
enim Homeri aetate maxinoa ex parte certi men^ura vocibug
esset, tamen quodammodo jam lum pncipitatem valuisse, supra
exposui. Hac varietate vero mensurae primum terminationes
vQcum alTectas esse, maxime patet; ad quas pqrlinept ip quir
busdam certe vocibus terminationes - <(, - iv, - tg, - 1;;. Eti^m
veleres grammatici longam mensuram illarum terminatiooum
ex parte edocuerunt, quamvis non satis inter se cungruant.
Cf. Eustatb. ad Od. t 163 et y 382 et K 292. Drac. de Metr.
p. 30 et 32, Schol. ad P2I8. .- i'*-
- «r -
^,,, MMlt^ «\Ija loca ^rri p(0#^u»t« quibus apparet, vetenii|i
ffr9>vajm\i(i^rfiva jmijiqipm ,de ^ig termipationibus fluctuasse.
.$,^uef)duii»(. psff ^!9;eip c^stimo, pFipHnn nominatii^uin et ae^
^m^itivum . ^oif^iQ substaQtivorum , quae in vf dsBioefitia «uot
oxytona, ^eoiper longam eyllabam finalem praebere, cum in ge-
niljvo vocalis v corripiatur; saepe enim etiam in thesi illi ea-
sus producuntur, nunquam vero corripiuntur. Alia quoque
ratione hoc probari potcst; caesura in fine pedis quarti sae-
pissime apud Homerum exstat; quotiescunque vero longa syl-
laba antecedit, ea natura, non positione longa esse solet ita
tit rccte quidem exstet Tqwwv ;ualxo;fiTCiVwv , minus recte
T(«3«? ;KoXxo;f/tc5v*f (cf. Giseke, Homerische Forschungen p,
145); igitur cum Y 421 axXvg- ovS' ag' tV hXri et ©303
'i9i6v' ovii ^tv ^axfv legamus, recte lerminatio vg et vv \n
Jongarum nnmefo ducenda est. Tum terminatio tg (iSog\ quae
saepius in thesi producta exstat, in femininis quidem estanceps;
et cum ubique fere norfRnativus et accusalivus concinant, ter-
ininationi iv quoqtie haee mensiira tribuenda est; eandem ra-
iionem sequitur ndug, cum generis sit utriusque. (cf. Hoffmanr
flum 1. 1. p. 98 — 101). Omnino terminatlo iv ad ancipitatem
iocNnare videtur. Subinde enim etiam terminationera-i apud
llomerum vim longae vocahs habere supra vidimus; dnbitari
vero non potest, quin syllabae in consonam terminatae per se
firmioaes sint, qnam sylfabae, quae in vocalem solam desimint.
Profecto igitur non audacius esse pnto, terminationem-iv anc}-
pitem habere, certe ter^inationem genitivl duaKs, qui persaepe
productns invenitur (£ 13 'Innmv, o di 2^511 ^juoaf a<fi~
Xia»atj 77 560 cofiottf a(ptXol(ii»a T396 i<^ InnotYv hv6pov^
afaiy, Eandem rationem etiaa K 281 en\ viia^ lvx%^q aq>t-
Mia9-4»i sequi existimo; nam terminationem «c accusativi plu-
ralis in tertia declinatione pro ionga syllaba adbiberi potuisse
ab Homero , mihi quidem persuasum est. Prinia enim forma
hujus terminationis erH-vst i^^ ^^ ^^ ^^i'^ evxX(/avg germana
forma statuenda sit; v quidem postea evanuit, poetae vero li-
cuit (vxXtTag (accentum non curo) cum a ad compensandam
jacturam exstenso adbibere. Denique aucipilem mensuram
etiam nQiv et nuXtv praestitisse videntur; nf^iv enim pro n^o-
fov vel ngo-iv exstat (cf. Latinorum pris, ii est pri-us vel
— 2» -
pro-ius, el primo» pro pn>*}imis), un^e jam «e^iuftlil*;^ ut suo
jure ab Homero produeta adhibita sit, 1d quod sllVrrthanitntifta
loea ubi in thesi producHur (2:81, 7 403, 17 322.^40, i^ae-
pitts). Eodem procul dubio ndXtv pertinet, quamvis nbn satii
conslet de hac voce, cum in thesi non possit produci et ple-
rinnipie, ubi producitur, vox a digamrao inchoata subsequitur.
Praeterea perroultae hujus generis productiones proban-
tur digammo; cum vero jam satis constet, quantopere valuerit
haec consona in versu comppnendo apud Homerum , hic non
accuratius de singulis exemplis disseram, sed in universum
lantum voces enumeralurus sum, quas digammo usos ease
apud Homerum nemo fortasse negat. Cujus generis sunt
ayvvfxtj uXtg, aXcivatf ava^, avddvo), a^va, aatv, ia^, i'dva,
tS^ei^Uy ^^vos, ttdw. (txoat, eiXo) et dXTJvat, einetv, <<(>(tf, exdg,
ixaoTog, VxrjXog, i'x7jri, exvgog, exait% eXdoftat, eXiaau), eXnta^
i'vwfit, 1'otxa, egyov, egyu), e^QO), iQvta, ia&^g, eanegog, eTijg,
lixog, Iztoatog, ridvg , ^&og, ^xa, ^ga, rjxri, lax^ , ^'iXtog , lov,
'/^♦f, ig, laog, iVvf, Jqit, olxog, olvog , denique pronomen Jo
cunctaeque ei propinquae formae. Ut hoc nonnullis quideni
exeioplis illustrem, ea afferaro, ubi HofTmannus minus recte pror
ductionero solius caesurae pondere probari existiraat, dico T 310
iliflQov agyag B 507 noXvazdqivXov ^Agvt]v B 79 xev ^vaal-
fted^a P 161 ixtv igvaaifAed^a O 354 e^ov iQvadgfiazag 'innopg
/564 fity exdegyog fZ> 236 eaav aXtg <Z> 8 norafiov etXevvTjo,Mj.
,,;. Praeterea vero voces quaedam exstant, quas digamma
prae^titisse fortasse minus conceditur; dico voces < \\ .v v.r.\>.
-!• ^'O-tl/. Oerivatum est a radice Fen-, a qua etiara ^nog,
elnov (pro e-Fen-ov), iv-on-^ derivata sunt et in lingua
Latina vox, vocare, alia id genus/ Conjiciendum igitur est, ab
Homero pronuntiatum esse Z 222 aiov Fona. i; .ji i .
" " Algitv. Consonam initialem bic fuissc conjiciehdum est
e forma aoristi tfllov (pro e-FeX-ov) — nam radicis Fag^ quae
in Fatgetv {Fdg-jetv) slatuenda est, altera forma erat FeX
mutato a in < el p in X, - tum, quod praeler dffuigeTa^ai
(^182) dnoatgeta&at invenitur (^230), denique propter for-
mas FAa>() et FeXwgta , quas A 4 avrovg Si eXdgta et E 684
m^ 4^ fn Vl0Q ex»liiis&e o|K>rtet. 2 260 igilur re vera legen-i
.p,y ,'!Efa^o(. Verisimile est, hanc yocem cohaerere cum>
hfjg; spirilus eadem . ratione variatur, qua \n "attiig et i^-,
multis aliis. ^Etrjg vero digamma exhibuit, cum Z 239, iT456.
674. -^^295, I 417 hiatum efticial et iti inscriptione Elea cimb
bac consona scriptum, sit (Corp Inscr. Nr. 11). Cxplicala igi«
tur videtur productio T 345 odvpofievog ^tuqop et «F 137 ax-
^V^fyog' Vtuqov. (cf, Curtius, I I. II, p. 255). — > i
,af;i^ 7vJalXo/«a( (¥* 460 ^Wo^of \v6ul.'kiTai) ad radicem'
Ft6- spectare mihi videtur, cum v ad confirroandam tantum
radicem, ut baud raro (avdavuty ftav&avo), nlvw, ddxvw, ^^fivw,
simill.), additum sit. *Ivd-aXXofiai prorsus respondet Sanscrita
verbo vind-a-mi, id est invenio, vi tantum paulo mutata.
,,. . Oi^iov quoque (T43 ex^v oi^ta) digamma habuissei
verisimile est, si quidem Sanscritam linguam afferre licet. in
bac enim lingua vi-vAh-a et vi-vdh-ja exstant, quibus Graeca
Y^c^bula oia^ el oi-rj-tov respondent.
- ;. 'EXfXii^o) {J 39 nvaviog iUUxxo). Ab eadem radice
FitX- derivatum est, a qua etiam iXiw, tiXvw, imprimis tki4 cl
tXlaaoty in quibus certissima dtgammatis indicia exstant, velut
J524 © 340 M74, 2'61% O 11, alia (cf. Hoffm. 1.1. §. 115).
Praeterea huc afferenda suni verba Latina volvo, volutim, vo-
lutare, similia. Minime vero offendere posse variuro spiritum
in IXtXit^b) et i\t%, fXiaam, anaiogia aliarum vocum satis affirmat.
"Off, pronomen possessivum ad radicem crFe - pertinere,
cujus posterior forma tum Fe-, turo aqpc-erat, diserte explicuit
Cartius i. i. Nr. 601. De infinitis digaromatis vestigiis confe-
ras Ahrensium de dial. Aeol. 31. 170. et Hoffmannum i. I. p.
44. Satis igitur explicatur productio F260 xiv fiat, ut oronino
omittam, etiam caesurae pondus buc afferri posse, id quod ad
cuncta exempla modo tractata spectat.
■;i I
;<'i Quae supersunt hujus generis productiones , Hoffmannua
vi caesurae seminovenariae probare studet. Sed omnino miru»
est, caesura ista infirmissima hoc eMci posse, ita ut eandem
vim praestet, quam tres illae roajores caesurae. Et re vera, sf
aAcur^ius singula inspexerimus exempla, eontinuo intelligerous,
— m —
alias hae 6pttiarA ^a^mtbA^ Prfitfund^ eninii ndnneH^^ ^xefiiplar,'
quae Hoffmannus affert, liic locum non ttabcwit propt^r dtgiaM^'
ma,' qaod jM^aebent^ Dioo iV495 imon^nevov hi, ^EbX pri-
milivaiB rormam daiivi oT fois&e exiBlimo, «am addita est prfii'
cipali^Uei^teinalio dati?i, qua linguae Indo -^Jerhianieafc littlri-
ttty^ -ttt Vel "Oi ad radic^m prohominla teMi^e ^p^i^6nW Jl^'
per eonti^aoUonetil deinde usitata forilia of orta est. Radicen^
fAirervor dl^mma babuiMe^ modo commemoratum est. Nihfl'
igitur obstat, quin «onjiciamus^ Homerum formam F/ot adhl-
bere potuisse. -^ ^589 xa,trj^t(p^ti^ Ui. ^ldi, dive ab eiSo)
sive a radice i^vel j-quae praeler ^-exstat, derivatur — dis-
sentiuBt eniin viri docti -^ digamma exhibuisse verisimile est.
Aeceditf quod pensaepe apud Homefum ante i6i hiatus aut
aliud digammatis indicium invenituri — £i 765 ieixoarbv trog.
In Tooe cTO$ sine dulfiio digamma erat, quud compat^atis vo-
cabulis linguae Sanscritae vatsas, vatsaras, id est annus, aut
linguae Latinae vetus, vetustus, vetulus faoile intelligi potest.
Quomodo aliae productiones ab Hoffmanno ad pondus
Cflei«rae seminovenariae allatae se re vefa habeant, S 357
TioatiSaov, inafiwe, K 581 tvKXtiag iitfixfad^at £13 ^nnoiif
h di iV511 &fxouv dcpeXiad-ai i7560 wftotiv ««ptXoiiutd-a , jam
supra exposui et restant tantum yi 85 $-ton^6ntov hu, £75fi
et Q 396 KtvTQt^vtxiag txov 'Innovq. De his quaerens ad rem
venio, qua in explicanda singulari mihi videor ratione uti debere;
est enim res, quae ad totam hanc quaestionem maxime valet,
nam ratione > illa probata multorum locorum, qui praeterea in-
explioabiles essent, certa causa reperta esset. Constat enim
quaestionibus virorom sagacissimorum , in verbis txo) et 8^
prioribus temporibus ooneooam quandam fuisse initialem. Jam
qoaeri potest, nonne consona illa ad Ilomerum quoque ratione
aliqua pertineat. Quod si re vera ila se haberet, duplex ratio
distinguenda esset: consona illa aut ipsa pronuntiata est ab
Homero sive integra sive taroquam firma aspiratio aut recepta
sunt ab eo vocabula et formulae tantum quaedam e po^sl priore
ifl qoa valebat consona ilia, ita ut vis ejos, certe aliqua ex
parte, etiam apud Homerum in versu componendo valeaU Jam
quaareadum est, utrum altenira pi-ohari possit. ;^' st.j mn
,-:i>wi JPropriiM «8t ikaetorum^ soUiciie vitare oootonas ^ran^
— Jf —
Im.<') Lnbialis sftirans longisBtmd s«mta 6$rt, natn ti<i«fl)us eait)
Dop* soluiD in dialecto AedHca «t Doiiea, Md etiam apud Ho-'
merum ex noti^ sifniB apparet. Banc eonsonam veia jam
teaipore, quo oarmina Homerica orta sunt, lum atitiquo modo
proquntiatam esse^ tum evaouisse ^ecundum reeentiorem i&-*
num usum, negari non potest. Prius quam spirans labfaliit
dblHuit spirans palaialisj. Sed eam aetate fuiss^, ^aaeGitiece-
Italica dici solet , qua Graeci et Itali non disce^ratit , salls
cert« condudi potest, quod iinguae Italieae eam fere integram
sehnaverunt. Sed «tiam plus contendere iicet; postea quoque,
eum lingua Graeca separata esset ab ItaliCiSv noii tamen di-
vida in diaiectos, litera j pronunciata e$it a Graecis Jdque mfhi
quidem hac de re apparere videlur, qaod j maxime variMit
eooinuitati^nem in dialectis Graecis praestitit; hoe vero flerl
non potuii, ai jam priore illa aetale in aiias formas transiisset^
ita ut dialerli eas a lingua priore quasi a matre eommuni ae-^
oepissent' Quin etiam apud Homerum ipsttm singula indicia
exstant, quibus ptobari videtar, illi qiioque llteram j notam
fuisse. Huc spectant imprimis voces »c et 'kadtit. Ante ^
sitygulares inveniuntur productiones, quae nullo modO explieari
possunt, nisi v) consonae alicujus inilialis; idque tara crebro
fitf ul flrmissimus epicorUm usus hic videatur exstare. Prae-
terea rarissime elisio aut correptio ante wg et (Cff^txt invenitur^
Consona igitur quin in initio verborum tag et ha&ai valuerit
ad cemponendum versum, dubitari non potest. Nonnulli qai->
dem dicunt, re vera eam ab Homero pronunciatam esse aut
iotegram aut flrmam tantum aspirationem , sed licuisse ei, hid
vocibus etiam sine illa consona uti. Neque hoc prorsns te-
mere conclusum videtur; nam analogiae quaedam apud Horoe-
rum exstant, velut verba quae digamma aut aliam consonam
initialem tum obtinent tum amittunt, ita ut duplices exstent
fonnae. Attamen ne audacius concludere videamur, alteram
rationem praeferendam puto, cum illi opinioni obviom sit, quod
nibil oronino traditum est de bac consona ab Homero adhibita
et imprimis, quod certissinium est, spirantem palatakm j jam
mullo prius evanuisse e Graeca lingua, quam spirantem labia"
lem; digamma vero Homeri aetate ex parte jam evanoisse et
eiDiniio sehsim recessisse satis constat. Sine dubio eonsona
^x.
_ 3t -
YersuBi cpiT^poiiendum item atque aliae coDsonae valuit eamqae
literara j fuisset ex conqiaratione cum aliis Jinguis rectissime
coDJicienilum est. Hoinerus autem. locationes qnascbm, in qav4
bug verba illa erant* e priore po^si re«epit easque tamquan)
unum, verbum elfi^iente^ ,iO versam infixit; quod nequaquam
offendere potest, si rationem habemus tradilionis iilius, quae ad
epicam po^K^Ln spectat. Lilera j sane intf^rea prorsus evanue^
ratf aed hec nullius momenti erat cum loculiones iliae, quasi
totum efficientes receptae, certam quantitatem exhiberent. Tum
vero subinde liberiore quoque modo poSta has voces, quibus
persaepe tamquam a consona incboatis utebatur, ad alias lo>
cutiones, quae non ipsae ad illas e priore po^si receptas per^
tinebant, contulit. Quod optime confirmatur analogia, qua
po6tae posteriorum temporum Homerum imitati verba recepe^
runt, quae apud hunc digamma habebant iisque tamquam pra&<
bentibus banc consonam utebantur, quamvis jam multo ^nte
iligamma evanuisset; et iUi quoque verba talia primum in for-*
iuulis quibusdam epicis, tum omnino etiam liberiore ratione
adhibuerunt. Praeterea rem ita se habere certissimum testi-
monium afferri potest, quod re vera et w; et "ead-at plerum-
que in locutionibus formularum instar compositis inveniuntur
velul r 2 OQvid-eg &g 230 ^ebg &g et multa similia , otxaSe
%o»ou (B154), TiQ6aa(o "ead-at (iV291), 6 Si V«to &vfi^ vel
fidhara de Vtro &vfnp (^537. iV386. B 589), alia id genus.
In eandem aulem rationem, in quam wg, etiam prono-
men relativum og, a quo a; adverbium derivatum est, spectarc
mihi videtur. Nam hoc quoque consonam initialem priore tempore
habuisse, a viris, qui studuerunt grammaticae linguas compa-
ranti, clarissime demonstratum est, quamvis non satis constet,
quae consona in initio fuerit, cum alii digamma, alii conso-
nam j aflerant. Equidem Curtio aliisque assentiar, qui hanc
literam j esse dicunt (cf. Curtius ©runbj. b. St^m. !Rr. 606.
— Sai^lt'^ Sfll^rb. 71, p. 354), imprimis cum og vocesque pro-
pinquae prorsus respondeant Sanscrito vocabulo ja-s vocibus-
que inde derivatis. Non igitur mirum est, ante og formasque
fioitimas persaepe syllabas antecedentes apud Homerum produci
idque plerumque, ut e supra dictis cousequitur, in forinulis
'y^
'o/ *-li.. ..-;.v«i;iv '■< ■ £.-i..iJli .-i. 'ji.-^iic:.» -.'«■■ *-.';• .;.'. t- .'i^B-A.
-■ .W^f^^my^^^^^if^r-'
^ i-i^'^:
^ m -
quibusdam epicis, velut Inog S, xo^o/xtvog ott, similia. — De-
nique eadem ratione explicandas puto prodnctiones ante ex<o,
quod item consonam inilialem, lileram a, prius exhibuisse, cum
ex linguis propinqnis, tum ex ipsa lingua Graeca concludi po-
test (conferas aoristum ('a/ov extrita vocali e, imperfectum ei-
Xov pro e'-0ex-ov, productum avv in avvexeg M26, multa si-
milia). Et sicut cu^, ^ea&ai, o;, etiam exco, si producitur syliaba
antecedens, in certa dicendi formula exstat, ita ut vix dubitari
possit, quin re vera illa explicandi ratio huc spectet. — Hoc
igitur modo producliones mihi probandae yidentur j4 85 &eo-
nQ6mov OTi, E 752 O 396 xevTgrjvex^ag exov "nnovg^ et simi-
liter <D 504 ^yoT/pog ^g. Neque alienae sunt ab hac expli-
candi ratione productiones ^ 463 aiev iaxovrog, B, eka&ev
io;f^, nam bas voces ad radicem Fa/- pertinere et formas prin-
cipales FiFdxio, FiFaxr\ statuendas esse, Bentlejus explicuit
1. 1. I p. 340. Homerus quidem has primas formas ignorasse
videtur, sed formulas illas e priore pofisi recepit. — Ceterum
existimo, in omnibus his vocibus syllabam illam brevem, ut in
priore po^si, etiam apud Homerum paulo intentam vel pro-
ductam pronunciatam esse.
Jam locus adest, ubi de exemplis illis separatim prolatis
paucis dicam, quae primo obtutu caesuris tantum piobanda
videbantur, quamvis sane hic consonam prius in initio vocum
productam syllabam subsequentium exstitisse pateret. Quae-
rere enim possis, utrum ad ea quoque causa modo commemo-
rata alTerenda sit. Profecto difficillima res et vix dijudicanda.
Mihi quidem verisimile videtur, locis quibusdam, ubi locutio-
nes formularum epicarum instar exstant, cerle adjuvanlem af-
ferendam esse illam causam , velut ^ 51 et ^ 129 ^tXog e/e-
nevxig» A 244 yjuioyievog oxu tuni A\i\avbQog , ^EXevi]g noaig
Tjvxo^oto, quod sexies in lliade reperitur: F 329 H 355, 0 82,
.//369.505. 2V^766, praelerea vijag aXade, similia, sed in uni-
versum summa cautione de his exemplis quaerendum et con-
slituendum est et formulis tantum illis fortasse exceplis, con-
sonam priore quidem tempore validam , sed tum oppressam
non afferendam causam puto. —
- 3t -
Tract^^li^ hi$ exemplis, quae Hof&oannus c^esuraa aenU
noyen^inae vi excusare studet, duae tantum hujus generis pro-
d^ctioi^es reslant: O 23 Xifiivos tl6^/40v et S 288 f^i^onts
av,d-Qim^.> quas caesura semiiiovenaria excusare ne Hotfman-
nus quid^m audet, quod caes. semiseptenaria antecedit, post
quam illa caes^ra omnino nullius momenti est. Quae loca pro-
fecto inexpUcabilia videntur, nisi licet ea proprietate consonae
finalis, acerrime pronunciatae literae a excusare. Graecoa
enim prius duplici a usos esse, et acriore et molliore, satis
constat; acrius a sane paulatim prorsus evanuit, sed Homeri
aetate valeh,at, cum deoi^um quadringentis fere annis post car-
minum Homericorum compositionem Laso auctore imprimis a
po^tis extntuip yel potius leoitum sit. Fortasse igitur ad illa
loca huc acrius a affere licet. Omnino vero vix momento ali-
quo esset, si haec duo exempla explicari non possent, nam
satis apparet, Homerum non licentia po^tica in his rebus usum
ewe, sed consulto omnem ejusmodi offensionem vitasse.
B. ie predactlene syllebanin ii vocalen teniinatanui ante
«•■senan.
Primum hic permulta loca occurriint, ubi clarissime ap-
paret, po^tam consulto offensionem tollere studuisse; et pro-
fecto simpiicissimum ei hic suppeditahat auxilium, dico v pa-
ragogicum vel v i<p(Xxvazixbv , quod vocant. Homero enim
hoc .V etiam ante consonas uti licuit, cum a posterioribus ante
voces tantum a vocali inchoatas adhiberi possel. Geterum ple-
rumque falsa opinio de hiijus consonae natura exstat, quare
non alienum pulo, si paucis hic de ea disseram. Omnino enim
mirari possis, quod hoc v ad certas tantum voces et formas in
( et e desinentes adjicitur, cum permultae aliae voces in eas-
dem vocales cadentes nunquam eo utantur, quamvis saepius in
hiatu inveniantur. Quamobrem vulgaris opinio, qua consona
illa ad hiatum vitandum et tum a po(3tis metri causa affixa sit,
maxime subditicia videtur. Et re vera demonstrari potest, for-
mas cum illo v principales fuisse et paulatim demum in bre-
viores debilitatas esse. Hoc enim comparatio cum propinqua-
- 85 -
rain liaguarum clafissime demonstrat, iuta aliarum dialectorum,
quae haud raro prius t obtinebant, etiam in formis, ubi in
vulgari lingua prorsus evanuit, velut in ^ya»'i?, ifiivfi-, rvnj,
multis aliis. Ipse Homerus haud raro voces ejusmodi praebet,
velut iyfav, rvvtjj ritv, iv, (xlv. Interdom etiam in prosa ora-
tione illud v ante voces a consonis inchoatas invenitur, quod
veteres inscriptiones et subinde codices quoque affirmant, ita
ut clarissimum sit poetam non licentia quadam vocibus illis
plenioribus uti , sed suo jare priores et genuinas fortnais prae-
bere. Ceterum prorsus siiiiiliter se habent voces <^rwg, f^^X9*St
oiXQ'^' omad-iv, i'v(Q&iv, ng^a&tv, TioXXdxtg, iv&lg, o»x, ^|,
multa alia, ubi brevior forma sine consona flnali v vel a vel x
praeter illas exstat; cum hic vero nemo contendat, breviores
formas esse priores, longiores contra hiatn^ vitandi causa sub-
stitutas e^e, eodem jure etiam f<brmae cum t paragogieo prio-
res statuendae sunt. Non igitur dubitandam est, hoc v adji-
cere, ubi metro mederi possit idque rectissim€ in nostris edi-
tionibus jam effectum est
Jam ad ea loca venio, ubi speciem tantum productionis ex-
stare, facile demonstrari potest. Dico voces, quarum alteram for-
mam substituere licet. Huc spectant primum adverbia in (, velut
avrowx^i avatinatri, aanovii, lygriyoQd^l, avovrrjrL In variis libris
ea varia proferuntur scriptura, modo in diphthongum, modo in
simplicem vocalem desinentia. Ita Q 197 avrovvxtlvrj&v Eustathio
referente, in aliorum, in Herodiani et Apionis commentariis
avrowxi scribebatur. Sine dubio avrowxi alia id genus de-
bilitatae erant formae, avrowxti, cetera priores, quibus Home-
rus suo jure uti potuit i^erisimile enim est, haec adverbia
re vera locativos esse, ita ut primum exstaret ainta&oi (cf. oikot),
tum aiitad^tl, deniqne a/xta&i. Non igitur dubitandum est, Q
197, P 363. 49-^, 0 2-28, 0 512, 01% XSOi KiS2 X371
plenfcfres formas in -tt scribei^e. —
Simili ratione pro ng^g, ig, tv , hiiig, si pr(^ductaf e"*-
stant, plenior forma ngori, ttg, liv (pro hi), vntig {pro vntgi)
substituenda est, id qnod uberiore explicatione contirmandum
raibi non necess6 videtur. — Neque dubito, quin foVmae vnai,
-T^iffmif aftmij qviie in libris nostris subinde scriptae ex^tant,
3*
— 36 —
rectissime se habeanU Mirum enim esset , quod , si illatae
essent illae formae, ut HofiTmannus putat, ad excusandas du-
riores productiones, quod igitur tam singulari modo mutaban-
tur baec vocabula, id quod omnino nulla analogia confirma-
tur. Equidem puto, bic quoque nos a priore forma proficisci
debere el mihi quidem verisimile videtur, has voces re vera
locativos esse, quarum genuina forma ab Homero illis locis
adbibita sit; responderent igitur adverbio ;(a/ual, ubi aperte
genuina locativi forma conservata est. Quamvis igitur veteres
grammatici bas formas usitatis praeferri plerumque vetent, veiut
Eustatb. ad B 44. p. 170 , tamen recte legi existimo F 217
vnai di B 824 vnai noSa ji 417 vnai di £ 711 naqal Boi-
iSTjtda E 837 naQtti ^iofi^^dta ul 233 naqai Si N 605 nagal
di O 175 nagai Jiog, 280 nagai noal A 793, O 404 naQai-
(paaig S2 771 naQat^df^tvog S 208 ngaineni&ovaa fF 132 na-
Qai/Sdiai. (Conferendum est etiam adverbium vnatd^a), —
Ad veras productiones hujus generis hic quoque primum
afi^erenda est vis caesurarum majorum, quam tamen ubique
fere aliud momentum adjuvat, aut interpunctio aut natura li-
quidae, quae in initio subsequentis vocis exstat aut tale ali-
quid; idque suo Jure, nam productiones hujus generis magis
ofiendere posse quam prioris et hanc ob rem quam maxime
firma excusatione egere, supra jam commemoravi.
Excusantur igitur productiones
a) Caesurae semiquinariae pondere E 745 0 389
E 827 ^ 321 A 305 477 S 320 JT 774 P 299 626 S 444
T 400 i2 119 176 H 228 (item JI 146. 575) N 324 0 617
P 296 ^ 155 E 359 S 320.
b) caesurae semiseptenariae pondere / 457 574 255
191 ui 480 n 21. 216 P 594 751 Y 55 «F 715 E 887.
c) caesurae semiternariae pondere £359 /1556
0 474 W 602 ^ 88. 7. P 403 B 39. —
Interdum productionem natura vocalis < excusari, supra
jam commemoravi. Cujus generis sunt, ut nonnulla exempla
aff^eram, E 156 naj^gi Si I 180 'OSvaarfi 6i P 123 uilavti
di X 314 xoQV&i di P 152 TiToXtt di B 116 et saepius vmQ-
— 37 —
fiivii q,tkov H^WL^^Aidi xtv&Wfia, Y 434 St< «rv, J385 eht
TavvnfnXt. Pierumque vero producitur < ante vocem a liquida
incboatam, ita ut altera causa eaque major, natura hujus con-
sonae accedat. Quod tam saepe fit , ut omnia loca afierre effi-
cere vix possis; hujus generis sunt ^846 Z 140 vdart XtuQ^
JL 532 fidaTtyt XtYVQfj B 290 OQvtd-t XtyvQJj 7 196 Sinai^
Xttdvevtv A 283 UxtXXrii ne»ifiev 0 104 Zrjvl fteve atvinev, et
praeter dativum imprimis praepositiones ivt, inl^ neQl, nojl
syllabam ultimam productam frequentant litera liquida acce-
dente , veluti >^ 233 J 132. 274. X 225 inl ftiyav 6 324 ^»2
vevgfj <Z> 10 negi fieyaH Z 286 noTi ftiyag — Et omnino
infinita fere productionum bujus generis pars ante voces a li-
quidis inchoatas exstat, cum vix versum inveneris, qui uon
hujusmodi productionem praebeat. Quare non alienum vide-
tur, praeter singularem liquidaruro naturam ad producendura
aptam, aliam causam suspicari atque indagare. Quod sine
dubio Hoff^mannum quoque commovit, ut omnino liquidarum
natura excusari productiones neget et prorsus aliud explican-
di principium sequatur. Existimat enim, omnes a iiquida in-
choatas voces, quae productionem efficiant, prius alteram con-
sonam initialem praestitisse , quae Homeri tempore vaiuerit,
et jam quaerit, quam consonam singulae voces praebuerint*
Neque negari potest, gravissimis causis hoc praeceptum con-
firmari videri. Primum enim ex comparatione aliarum lingua-
rum demonstrari potest, ante liquidas polissimum in Graeca
lingua saepissime consonam aiiquam extritam esse. Tum ana-
logas res ex ipso Homeri sermone afierre licet, velut digammi
usum et voces quasdam, qnae eadem ratione tum firmiores
formas cum consona initiali, tum debilitatas sine ea praebent;
cujus generis sunt Xatxprjgog et alxf/rjgbg^ Xil/3(a et etfio), YaTa
et ala, fila et lay x.^taQhg et Xiagbg, afttxQog et fitxQbg y avg
et vg^ axldvuftat et xidvafiaiy atpiv et ^/v, Stuxetv et \(axetv\
similiter se babent nxoXtg et moXefiog praetcr noXig et noXe-
fiog, ngojt praeter noji, X9V^I^°^'^*V praeter ^upjy/uoavviy. De-
nique afi^erri possit , epico poStae licuisse , plenioribus illis for-
mis uti, quamvis ipsius tempore non frequentatae sint, jure
poetae saepius jam commemorato.
- 3» -
Attaften non cortdedfendum est, pt^nicl^tn formdn stttttii.
ubicunque vocalis ante vocem a liquida inchoatam producitur.
Qaa in re Hoffmannus mihi quidem longius progredi videtur;
saepius enim non certam rationem et methodum secutus, sed
polius divinatione quadam idoneam radicem indagat, alleclus
simili sdnitu vocum quarundam in propinquis linguis, inter-
dum vero aperte errat^ cum de vocibus quibusdam a Kqutda
inchoatis certissime cognitum sit, eas non alteram consonam
initiaiem praebuisse, qiio spectat fiiyag, fifytiQov^ alia. Sta-
tuendum potius extstimo, non quidem principium ab Hoffmanno
allatum omnino refelfendum , s6d restringendum et pa6fo mode-
randum esse. Equidem non dubito, quin res prorsus similiter
se habeat atque productiones primi et secundi generis ante
liquidas: pars productionum probatur singulari pronnnciatione
liquidarum, pars duplici consona Non tamen statuam, al-
teram hanc consonam re vera pronunciatam esse Homeri ae-
tate — offendit enim , quod nihil omnino de ea traditum est
et imprimis , quod plerumqtie tales consonarum juncturae erant,
quas jam maturrime debilitatas esse mihi quidem persuasum
est, — sed illam potius rationem praeferam, ad quam voces
cum initiali litera j spectare existimavi. Verisimile igitur vide-
tur, Homerum illas voces e priore poSsi^ ubi altera consona
suo jure valebat, primum in certis quibusdam dicendi formu-
lis reeepisse, tum fortasse eas in aliis quoque locutionibus ea-
dem quantitatis ratione subinde adhibuisse. Jam ea hujus-
modi vocabula enumeraturus sum, quae re vera quondam al-
leraro Consonam initialem exhibuisse, satis constat.
'PtoyaXiogf gi^yvvfit, ^iyxrdf , simiiia F quondam
in initio praebuerunt; referenda enim sunt ad radicem F()a/,
qood Lalinorum frango, fragmen, fragilis, alia, tum Aeolum
P^^tg (Ahrens de dial. Aeol. 33), BQijaou, iSQaxag mulla alia
satis demonstraiH (cf. Sta^QU)!^, t^Qtoya). Prodoctiones , quae
huc spectant, sunl : M 198 xtTxog rt Qrj^iiv, N 323 x"^*^V
ri QTjKihg ^ 673 « ^^§0» M 308 dtd tc Qi^l^aa&at 5571 roi
di Qi^aaovTig u4 437 jB 773 inl (vel nuQa) QTjYfitvt S^aXdaarig
JI 67 ot di QtjyfiTvi &^ttXdaatjg Y 229 axQov inl Qijyfttvog I 661
xtviu ri Qrjyog ri. , .*,,:; ' ;. ij
V.'^'j^^
- M -
'Pi/T&C, ^^T^^ sinniUa (<P 445 14^) diganuna ha-
buisse non uberiore explicatione eget, cum ea ad radicem
FfQ- perlinere nemo neget (cf. verbum, Golhoruro vaurd ; tum
formas HQtjfiai pro FiF^fiai, itQijKa pro c- FqtjiiMj i^^dijv
pro iF^ij^v).
Ni(f6tig, vt(f)&g, vIjI^m ad radicem snigh- pertinere
videntur, quod voces quidem propinquarum Hnguarum (cf. Cur-
tium I. 1. Nr. 440) significant. Productiones ante ea exstant
M 278 &ate vi<fu6tg N 754 o^ii vt<p6evTi F 222 tnea vttpd-
deaatv S 227 S^ea vt(f6tvxa Y 385 vnh vKpoevrt H ASSb HdaTi
vCCfivTig.
NtvQ7\ ad radicem snar pertinet, quod veterum Germa-
norum voces snar-a, snuor, aliae confirmant. Productiones
ante hanc vocem exstant J 108 hi\ vtvQv (item Q 324) A 476.
664 l(^ anh viVQT^g. Fortasse ad similem radicem spectat w6q
(Sk 166 Idiwoi), cui respondet Germanorum snur, ®(^nur.
fioiQa, (^n S&7)j fiilQOftOii^ h^Q^Si similia ad radicem
smar-, pertinent (cf. Curtium 1. 1. Nr. 467), id quod velut for-
mae (fifiOQa pro iOfioQa, HftaQTai pro ai-OfiaQ-Tat de-
monstrant.
In aliis vocibus, velut Qinri^ Qa/SSog, hyvg, XtyvQbg for-
tasse antiquissimis temporibus, nequaquam vero Homeri tem-
pore altera consona initialis valebat; nam cum praeter per-
paucas productiones ante has voces nullum illius consonae
vestigium exstat, tum permultae propinquae voces nullum om-
nino ejus indicium praebent
Denique in aliis vocibus, quas Hoffmannus afTert, veluti
ftiyaq, fiiyaQOv , Xlaaofiai , Xnavtita^ Qtveg^ XanaQi], X/^o^,
fiaXaxogf vvaaa, fiiaQog^ fxvQlxrj, non alteram consonam ini-
lialem fuisse aut satis constat aut nulla omnino certa causa
probari potest. Ante has igitur voces productionem natura
tantum liquidarum excusare licet; cujus generis sunt: E 547
/^ioxXria fitydd-vftov M 379 ETtoxXija fteyd&vfiov 1 303, O 311,
X 407. 435 K 172, O 695 fidXa filya (vel fttydXri) ; P 723
fidXa fitydXiog I 463 xara fiiyaQa 2 159, 0 310 xara fio^
&0V X 309 dia ve(pd(ov J 379 fidXa XlaaovTo Z 64, J| ^17,
,- i'r<7 -T«
- 40 -
517 KaTok Xandgrjv Si 607 uqu yli}Tot, fF 510. 642 apa ftd-
aTiyt-0 174 S(ia jueX/f/v Si 285 o(jp()a UlxpavTi M 283 neJ/a
Xi0T<v>Ta permulta alia id geniis.
Rectissime vero priorem consonam afferri puto ad vo-
ces quasdam non a liquida inchoatas, dico «J^v, dtiqov ^ Siogy
detXog, dnvog, Seifiog, Sttai^vwQ, deidw. Quod primum ad
drjv attinet, hoc vocabulum idem est atque in Sanscrita lin-
gua divftm, ita ut re vera diFa-v et extrito i SFdv vel JFifv
statuendum sit (cf. Curlinm 1. 1. II, p. 145) Quod optime con-
firmatur forma Sodv, quani Alcmanus exhibet (Bekkerus Anecd.
949, 20). Non igitur dubito, quin in dtjv et in dtjQdvy quod
ab eadem radice descendit, digamma apud Homerum value-
rit; satis igitur probantur productiones A 416, N 573 /ndXa
driv Z 139, 0 126, Y 426, «F 690 Ut d^v , JI736 oldi S^v
J 415 ln\ SfjQOV. —
Paulo aliter voces, quae ad radicem verbi SilSo) pertinent,
se habent. Prima enim hujus radicis forma erat St-, quae
in Stt- (SUfxat) et Sjt vel Sjt vel Sjtt diffindebatur. Statuen-
dum igitur est, priroum exstitisse Sjiog.. SjitXog, Sjtivog cetera.
Comparatione propinquarum linguarum et formis velut iSSttaa^
ntQtSStiaaaa , vnoSStlaag, dSStig hoc satis confirmatur (cf.
Curtium 1. I. Nr. 268) ; j sane interea prorsus evanuit, sed pro-
ductiones quaedam ad Homerum tamquam formulae metricae
pervenerunt ex antiquiore poSsi. Cujus generis sunt £376
vnb Stiovg (nisi legere praeferas vnal Stiovg) E 817 /itt Siog
A 37 St Jttiiog P 217 Tt JttarivoQu i2 116 Tt Stiatj £254,
272 ivl SHvoTatv O 119 xA«to Jttnov F 112 exvQi Sttvog
£574 jw fiiv uQa SttXtv S 387 dXXik Siog O 25 xaTa Sttvoto
iV224 T<va Siog.
Nonnullae denique hujus generis productiones exstant,
quae certa explicatione satis carere videntur; dico ^45 a/u-
ffflQtffia Tt O 478 Si to %ov y255 tTtd t« H 503 Sd^iaQ 'AXtyij-
voQiSao 7 240 dQtcpQaSitt Si 198 tc atvatTo. 0 478 sane
melro corrupto mederi possumus, si cum Bentlejo et Spitznero
legimus o S* av t6%ov et V 198 fortasse productio digammo
allato probanda est, nam in initio vocis attxo aF quondam
exstisse, supra jam commemoravi. Sed aliis quoque locis of-
— 41 —
fedsibftein tofli posse , nrihi quidem persUasum est / quainvis
Desciam, quae medela afferenda sit. Mirum enim esset, si
Homerus his paucis locis illam liceatiam sibi concessisset,
quam ubique praeterea, ut vidimus, refellit.
C. Ve prodaetitne syllabarui in Tocalen cadentiHB ante TocaleB.
Ad hoc productionum genus, cum omnium durissimum
sit, perpauca tantum exempla eaque gravissirois causis confir-
mata pertinent. Gum vero non novae causae huc afferendae
sint, satis erit, singula exempla enumerare et perlustrare.
Primum pars productionum digammate restituto probari
potest; quo spectant E 576 IlvXai/nev^a eXhtjv F 172 (piXt
ixvQi ¥259 adxet lUae, X307 t6 oIJSQ MqlhlXriOm
nqoTi ol 3 92 inlaratTo oT. Singularis igitur digammatis
pronuntiatio huc causa afTerenda est, quam praeterea vero aut
caesura aut firmitas vocalis < adjuvat. Eadem ratione etiam
£343, Z62, M 205, N 163, S 427, Y 261, ¥278, K 465
ano?d-ev explicari possent, sed rectius hic altera forma anal
substituitur. — Caesurae vi una cum firmitate vocalis t excu-
satur productio i2 285 di7iai\ ocpQu-, —
Ceterae productiones omnes illam rationem sequuntur,
quam supra exposui, cum de productione ante voces 6i)g, ^ea&ai,
exia agerem; exstant enim in formulis quibusdam exantiquiore
poKsi receptis et pars quidem earum ante pronomen possessi-
vum off, altera pars ante voces idx(o, lax^, alia id genus. "Og
et Idxo) enim digamma quondam exhibuisse, supra jam exposui ;
suo jure igitur illis prioribus temporibus syllaba ante has vo-
ces produci potuit propter singularem digammatis pronuncia-
tionem. Homerus vero illas locutiones recepit, nam eum ipsis
formis FiFdxca^ FiFa^^ et Fog vel aFog usum esse, minus
recte aliquis conlendat. Sed copiosius jam supra totam hanc
rationem tractavi, quare satis sit, exempla, quae huc spectant,
afferre: Z 192 ^vyaxiQa rjv (item ^226) P196 o(»a w E 71
maei (5 ^36, JT 542 a»ivet w 5 92 Inlaxano ^,ai E Sli
JV376 dvyariQa rv B832 ^m oldi oi? F196 &Qa ([. Prae-
terea ^ 456 M 144 JI 366 0 396 y^vejo lax^ 8 421,' P 213,
'-<
1
-^ 4fl —
Z 160 tit^a 2a/a>v, E 343 iiiya Uy(,Qvaa £ 302 d 321 il 785
T41 y 285, 382, 443 a^itQdaUa ldx(ov, O 175 t;;id lajc^f
(nisi praeferas vnal laxrg) iT373 di iaxr, ■ -• ' -> v.n.nfl
Ceterum monendum est, hic quoque semper fere ad di-
gammatis naturam caesurae vim adjuvantem causam accedere,
et omnino plerumque compluria unum in locum convenire cau-
sas ac momenta, quibus hujus generis productiones, omnium
difOcillimas, probare licet. —
.^^'V»\J^^ aV,
M
THESES.
I. Octavum librum a Thucydide non perfectum
esse censeo, quare explicetur, cur orationes
non exhibeat.
n. Novissimam Ajacis partem non a Sophocle,
sed ab Jophonte, filio ejus compositam
esse contendo.
in. In niadis !P 74 verborum collocationem mu-
tandam et scribendum esse censeo: aXX*
avTwg dXaXrifAat dp**ASios svQvnvXks S(S.
IV. In initio pronominis relativi os vocumque
propinquarum consonam j quondam exsti-
tisse defendo.
V. Xenophontem 01. 87 natum esse contendo.
VI. Librum, cui inscriptum est ^*A&rivaiwv noXtttia"
non a Xenophonte, sed jam initio beUi
Peloponnesiaci ab auctore non satis noto
conscriptum esse censeo. —
PATRi DILECTISSIMO
ET
UNiCO EJCS FRATRi
AUCTOR.
--.;:-Jfc-^;..' .■i^.;V.ts'r: .f<
'Wc'
. 't^wS-.'
r^^
-Vii-:
^'^'
:KSES£r,^
aui^^miMG liyif^^i
T3
P^J.O:, -■-• -'■.-.■-'"»
Bisv'*-'-^ ■" ■
,:mm ^M mui}
^ ■-^
"■^■■*<^
■■- ^ -J^;*-'^"
■:-3.»*'^- :«^?
' ' .-^>- ' V. ■
■?s-..
■:.;■/■! :*^^J^^ • '^."''^•'if-
-,•-■•.„:'*"■' ■;:3r*t.- . ,-■-, --^-■e /;-•■-.■
■ ■ • ■'••;^.-^ -»%■.:•'••,'■
i\ - '.^S^ ■■
'-'^*W'^i^'.r^'M0^:
■■■-■.»• .■■••■'■'■'^•^'f ■, ■ ■.C;*,'?-'.^
..... - .... ... .^^^— ' - •■ . .-"^-t^^A^* .*- -•':'^ - •
•, ■'«*•<• . ■■
^>-'-''^.":-:vv;^.-i
;'*'fi?J5--^'*"'^'^'"-
■'-.-' ^•' ■'^-■'-^'■,;4-\ *>ate>?&i.'-jT^-- .j-i'.- ■•■■*.
ii?--. ■-■i:>'~** vO!,!"' '■■-'. ■■■-^■'<;&i-'"*-i.<^.^^'^>---^ ■■-*'-
r.-!*'.